ABD ordusu Ay çevresinde askeri uydu ağı kurmaya hazırlanıyor
Özet haber: ABD ordusu, Ay çevresinde kalıcı bir askeri gözetleme ağı oluşturmak istiyor. İlk aşamada beş uyduya kadar konuşlandırılması planlanan proje, daha büyük bir uzay filosunun başlangıcı olabilir.

ABD Savunma Bakanlığı, Ay çevresinde askeri amaçlarla kullanılacak bir uydu ağı oluşturmak için ilk adımı attı. Beş adede kadar uydudan oluşması planlanan sistemin 2029'un sonlarına doğru göreve başlaması hedeflenirken, projenin gelecekte daha geniş kapsamlı bir askeri uydu takımyıldızına dönüşebileceği belirtiliyor.
ABD Hava Kuvvetleri Bakanlığı tarafından 2 Kasım tarihinde yayımlanan Bilgi Talebi, Pentagon'un Ay çevresinde konuşlandırılacak bir askeri uydu sistemi için şirketlerden teknik ve operasyonel çözümler istediğini ortaya koydu. Cislunar Space System 2029 yılında faaliyete geçecek Cislunar Space System olarak adlandırılan projenin ilk aşamasında en fazla beş uzay aracının kullanılması planlanıyor.
Her bir uyduya hükümet tarafından sağlanacak faydalı yüklerin yerleştirilmesi ve sistemin 2029 yılının sonlarına doğru askeri ihtiyaçları karşılayabilecek duruma gelmesi hedefleniyor. Pentagon, şirketlerden hızlı ve düşük riskli çözümler sunmalarını isterken, ilk beş uydunun ileride kurulabilecek daha büyük bir uydu ağının başlangıç noktası olabileceğine dikkat çekiyor.
ABD'nin Ay çevresindeki askeri varlık oluşturma girişimi, Washington yönetiminin uzay güvenliğine yönelik yaklaşımındaki değişimin bir parçası olarak değerlendiriliyor.
ABD Başkanı Donald Trump'ın Aralık 2025'te imzaladığı uzay politikası kararnamesinde, Dünya'nın alçak yörüngesinden Ay çevresine kadar uzanan bölgede ABD'nin uzay varlıklarına yönelik tehditlerin tespit edilmesi, analiz edilmesi ve etkisiz hale getirilmesi hedefleri yer almıştı.
ABD Uzay Kuvvetleri'nin gelişmiş programlardan sorumlu satın alma yetkilisi Tümgeneral Stephen Purdy de son aylarda Ay çevresinin askeri açıdan önem kazandığını vurguluyor.
Purdy, ekim ayında düzenlenen Space Systems Command Industry Days etkinliğinde, ABD Savunma Bakanlığı'nın üst düzey yöneticilerinin Ay çevresini artık bir savaş alanı olarak değerlendirdiğini belirterek sektör şirketlerini bu alandaki çalışmalara katılmaya çağırdı. Ay çevresinde hangi askeri görevler gerçekleştirilecek? Pentagon, yeni uydu ağının hangi görevleri üstleneceğine ilişkin ayrıntılı bir açıklama yapmadı.
Bununla birlikte sistemin, Dünya yörüngesindeki askeri uydulara benzer görevler üstlenmesi bekleniyor. Bunlar arasında Ay çevresindeki uzay araçlarının izlenmesi, potansiyel tehditlerin tespit edilmesi, uzay nesnelerinin karakterize edilmesi, navigasyon ve iletişim desteği ile gözetleme faaliyetleri bulunuyor. ABD'nin Ay çevresine yönelik ilgisinin arkasında Çin ile artan uzay rekabeti de bulunuyor.
Her iki ülke de önümüzdeki yıllarda robotik keşif görevlerini artırmayı ve insanlı Ay inişlerini gerçekleştirmeyi hedefliyor. Özellikle Ay'ın güney kutbu, su buzu kaynaklarına erişim sağlayabilecek sınırlı sayıdaki uygun iniş bölgesi nedeniyle stratejik önem taşıyor. Bu bölgelerin gelecekte bilimsel araştırmaların yanı sıra kaynak çıkarma ve kalıcı üs kurma faaliyetleri açısından da kritik hale gelmesi bekleniyor.
Oracle görevleri Ay çevresindeki hazırlıkları hızlandırıyor ABD ordusu, yeni uydu takımyıldızından önce de Ay çevresindeki uzay faaliyetlerine yönelik çeşitli projeler yürütüyor. Bunlardan biri olan Oracle-Mobility görevinin 2027 yılının ortalarında fırlatılması planlanıyor.
Hava Kuvvetleri Araştırma Laboratuvarı tarafından yönetilen ve yaklaşık 75 milyon dolar bütçeye sahip Oracle-M programının bir parçası olan görev, Ay çevresindeki farklı yörüngelerde hareket edebilen bir uzay aracını içeriyor.
Görevin temel amaçlarından biri, Ay çevresindeki nesnelerin sürekli takip edilmesini sağlayacak yöntemleri test etmek ve gelecekteki operasyonel sistemler için gerekli navigasyon teknolojilerini değerlendirmek. Oracle ailesinin ikinci görevi olan Oracle-Prime'ın ise 2027 sonuna kadar fırlatılmaya hazır hale getirilmesi bekleniyor.
Bu uzay aracı, Dünya ile Ay arasındaki L1 Lagrange noktası yakınlarında konumlanarak diğer uyduları ve uzay enkazlarını tespit edip takip edecek. Bu nokta, Dünya-Ay mesafesinin yaklaşık dörtte üçü kadar uzaklıkta bulunan ve kütle çekim dengesi sayesinde uzay araçlarının konumlarını korumasını kolaylaştıran bir bölge. Pentagon'un yayımladığı bilgi talebi kapsamında şirketlerin 24 Kasım'a kadar yanıt vermesi gerekiyor.
İlk aşamada en fazla beş şirkete sabit fiyatlı ön tasarım çalışması sözleşmesi verilmesi değerlendiriliyor. Ancak bu talebin henüz kesin bir satın alma veya uydu konuşlandırma kararı anlamına gelmediği belirtiliyor. Ticari uydu geliştirme süreçlerinin genellikle iki ila üç yıl sürmesi nedeniyle Pentagon'un 2029 hedefini yakalayabilmek için sözleşmeleri 2027 yılı içerisinde imzalaması gerekebilir.
Projenin hayata geçirilmesi durumunda ABD, Dünya yörüngesinin ötesinde Ay çevresinde daha sürekli ve kapsamlı bir askeri gözetleme ağı kurma yolunda önemli bir adım atmış olacak.
Kaynak: DonanımHaber
