Bilgisayarlardaki sarı USB girişleri ne işe yarıyor?
Özet haber: Bilgisayarların üzerindeki USB girişleri genellikle siyah, mavi veya kırmızı renklerde karşımıza çıkıyor. Ancak bazı dizüstü ve masaüstü bilgisayarlarda sarı renkli USB bağlantı noktaları da bulunuyor.

Bilgisayarların üzerindeki USB girişleri genellikle siyah, mavi veya kırmızı renklerde karşımıza çıkıyor. Ancak bazı dizüstü ve masaüstü bilgisayarlarda sarı renkli USB bağlantı noktaları da bulunuyor.
Diğerlerinden daha az kullanılan bu girişler, özellikle bilgisayar kapalıyken telefon ve kablosuz kulaklık gibi cihazları şarj edebilmeleriyle dikkat çekiyor. Üstelik sarı renk, USB bağlantısının veri aktarım hızını değil, çoğu zaman farklı bir güç yönetimi özelliğini temsil ediyor.
Sarı renkli USB-A bağlantı noktaları genellikle Always On USB adı verilen sürekli güç sağlama özelliğine sahip. Standart USB girişlerinin aksine bu bağlantılar, bilgisayar kapatıldığında veya uyku moduna alındığında da bağlı cihazlara elektrik verebiliyor. Böylece bilgisayarı açmadan akıllı telefon, kulaklık veya USB üzerinden şarj edilen farklı aksesuarların bataryalarını doldurmak mümkün oluyor.
Ancak USB girişinin sarı olması, mutlaka Always On özelliğine sahip olduğu anlamına gelmiyor. USB standartlarını geliştiren USB Implementers Forum (USB-IF), bağlantı noktalarının renkleri konusunda tüm üreticilerin uyması gereken zorunlu bir renk sistemi kullanmıyor. USB 3.0 bağlantılarını USB 2.0 girişlerinden ayırmak için belirli bir mavi tonunun kullanılması önerilse de üreticiler farklı renkleri tercih edebiliyor.
Lenovo’nun eski IdeaPad Y400 ve Y500 dizüstü bilgisayarları, sarı USB girişlerinin kullanıldığı modeller arasında bulunuyor. Bu bilgisayarlarda sarı bağlantı noktaları, sistem kapalıyken de cihaz şarj etmeyi sağlayan Always On özelliğiyle geliyor. Lenovo daha sonraki modellerinde sarı renk yerine USB girişlerinin yanına yerleştirilen pil simgelerini kullanmaya başladı.
Sarı USB girişlerinin diğer renklere kıyasla daha az görülmesinin nedenlerinden biri de sürekli güç sağlama özelliğinin her bilgisayarda bulunmaması. Özellikle belirli iş ve kurumsal dizüstü bilgisayar modellerinde kullanılan bu bağlantılar, günümüzde yerini farklı işaretlerle tanımlanan USB portlarına bırakıyor. Ayrıca USB-C bağlantılarının yaygınlaşmasıyla birlikte renk üzerinden yapılan ayrımlar da azalıyor.
Bilgisayarlardaki USB girişlerinin yanında bulunan küçük simgeler de bağlantının özellikleri hakkında bilgi verebiliyor. Örneğin pil simgesi, genellikle bilgisayar kapalıyken de şarj desteği sunan bir bağlantıyı işaret ediyor. USB’nin üç uçlu sembolü ise bağlantı türünü tanımlamak için kullanılıyor. USB 3.0, USB4 ve diğer bağlantı standartlarının özellikleri cihazın teknik belgelerinde ayrıca belirtiliyor.
Öte yandan sarı USB girişinin bulunması, sürekli şarj özelliğinin doğrudan kullanılabileceği anlamına gelmiyor. Bazı bilgisayarlarda Always On USB seçeneğinin BIOS veya UEFI ayarlarından etkinleştirilmesi gerekiyor. Lenovo’nun belirli modellerinde bu özellik, Configuration menüsündeki Always On USB seçeneği üzerinden açılıp kapatılabiliyor. Desteklenen bilgisayarlarda aynı ayara Lenovo Vantage veya Lenovo PC Manager yazılımlarından da ulaşılabiliyor.
Burada bilgisayarın güç kaynağı da önemli bir rol oynuyor. Bazı dizüstü bilgisayarlarda Charge in Battery Mode seçeneği varsayılan olarak kapalı geliyor. Bu durumda bilgisayar kapalıyken USB üzerinden şarj işlemi yalnızca güç adaptörü prize takılı olduğunda gerçekleşiyor. Bataryadan güç aktarımı için ilgili ayarın ayrıca etkinleştirilmesi gerekiyor. Kullanılabilir seçenekler ve bilgisayar kapalıyken şarjın devam etme koşulları modele göre değişiyor.
USB girişlerinin renkleri, veri aktarım hızları konusunda da bazı ipuçları veriyor. Örneğin siyah renk genellikle 480 Mbps’ye kadar aktarım sunan USB 2.0 bağlantılarında kullanılırken mavi renk çoğunlukla 5 Gbps hızındaki USB 3.0 girişlerinde görülüyor. Turkuaz renkli bağlantılar ise bazı üreticiler tarafından 10 Gbps hızındaki USB 3.1 Gen 2 veya USB 3.2 Gen 2 girişlerini belirtmek için tercih ediliyor.
Kırmızı USB girişleri de bazı bilgisayarlarda 10 Gbps veya 20 Gbps veri aktarımını destekleyen bağlantılarda kullanılıyor. Bununla birlikte kırmızı renk, sürekli güç sağlama veya şarj özelliklerini belirtmek için de tercih edilebiliyor. Dolayısıyla kırmızı bir USB girişinin diğer bağlantılardan daha hızlı olduğu yalnızca rengine bakılarak söylenemiyor.
Sarı USB girişlerinin veri aktarım hızları da üreticiye ve kullanılan bağlantı standardına bağlı olarak değişiyor. Örneğin Corsair’in bazı ürünlerinde sarı USB bağlantıları USB 2.0 veya USB 3.0 standardıyla kullanılabiliyor. Farklı üreticilerin hazırladığı USB renk tablolarında da sarı bağlantılar için aynı hız sınıflandırması yer almıyor.
USB 2.0 standardındaki bir sarı bağlantı, klavye, fare ve düşük bant genişliği gerektiren aksesuarlar için yeterli olabiliyor. Ancak harici SSD gibi yüksek veri aktarım hızından yararlanan cihazlarda en az 5 Gbps destekleyen USB bağlantılarının kullanılması gerekiyor. USB 3.0 standardındaki 5 Gbps bağlantıların teorik aktarım kapasitesi 625 MB/s seviyesine karşılık gelirken USB 2.0’ın 480 Mbps değeri teorik olarak 60 MB/s seviyesinde kalıyor. Gerçek aktarım hızları ise protokol yükü ve bağlı cihazın özellikleri nedeniyle daha düşük olabiliyor.
USB-IF tarafından kullanılan yeni performans işaretlerinde bağlantı hızları USB 5Gbps, USB 10Gbps, USB 20Gbps, USB 40Gbps ve USB 80Gbps gibi değerlerle belirtiliyor. Sarı bir USB girişinin şarj özelliğini veya aktarım hızını kesin olarak öğrenmek için girişin yanındaki işaretlerin, bilgisayarın kullanım kılavuzunun ve üreticinin teknik özellikler sayfasının kontrol edilmesi gerekiyor.
1996 yılında Üsküdar’da doğan Mert Can Aka, sinema, bilim, teknoloji ve tarih alanlarına duyduğu ilgiyle şekillenen kariyerinde teknoloji editörlüğüne odaklandı. Öğrenmeyi ve bilgiyi aktarmayı merkeze alan Aka, farklı kurumlarda çeşitli görevler üstlendi. Bu süreçte MediaMarkt’ın MediaTrend Teknolojik Yaşam dergisini son sayısına kadar yöneterek dergicilik tarafında da deneyim kazandı. Bilgisayar Mühendisliği, Bilgisayar Programcılığı, Web Tasarım ve Kodlama ile birlikte Adalet ve İktisat alanlarında akademik geçmişe sahip olan Aka, bugün Technopat’ta Yazı İşleri Müdürü olarak görev yapıyor. Otomotivden yapay zekaya, donanımdan ev teknolojilerine uzanan geniş bir yelpazede ürettiği on bini aşkın içerik yüz milyonlarca okura ulaştı.
Kaynak: Technopat


