Ekran kartınızın belleğini ne tüketiyor? İşte bunu gösteren ücretsiz araç!
Özet haber: Microsoft Başkan Yardımcısı Scott Hanselman, ekran kartının kaynaklarını hangi uygulamaların tükettiğini ayrıntılı biçimde gösteren açık kaynaklı GPU Task Manager aracını duyurdu.

Microsoft Başkan Yardımcısı Scott Hanselman, ekran kartının kaynaklarını hangi uygulamaların tükettiğini ayrıntılı biçimde gösteren açık kaynaklı GPU Task Manager aracını duyurdu. Windows, Linux ve macOS üzerinde çalışan ücretsiz yazılım, özellikle ekran kartı belleğinin (VRAM) kullanımını takip etmek ve yerel yapay zekâ modellerinin sistem kaynaklarına etkisini incelemek isteyenlere yönelik özellikler sunuyor.
Windows Görev Yöneticisi, ekran kartının kullanım oranını ve tüketilen video belleğini gösterebiliyor. Ancak GPU belleğini hangi işlemlerin kullandığını ve özellikle yapay zekâ uygulamalarının belleği nasıl değerlendirdiğini ayrıntılı olarak analiz etmek her zaman mümkün olmuyor.
Microsoft Başkan Yardımcısı ve yazılım geliştiricisi Scott Hanselman, bu eksikliği gidermek amacıyla gputaskman adlı yeni bir açık kaynaklı araç geliştirdi. GitHub üzerinden paylaşılan yazılım, ekran kartının kullanımını uygulama ve işlem bazında izleyebiliyor.
Hanselman, geliştirme sürecinin çıkış noktasını ekran kartında çok sayıda işlemin gerçekleşmesi ve GPU belleğinin nereye harcandığını daha iyi anlamak istemesi olarak açıklıyor.
GPU Task Manager, Windows Görev Yöneticisi’nden farklı olarak ekran kartının kaynak kullanımını daha ayrıntılı biçimde incelemeye odaklanıyor.
Yazılımın sunduğu bilgiler arasında GPU kullanım oranı, VRAM tüketimi, ekran kartı sıcaklığı, güç tüketimi, saat hızları ve GPU üzerinde çalışan işlemler bulunuyor. Desteklenen donanımlarda bu veriler canlı grafiklerle takip edilebiliyor.
Özellikle hangi uygulamanın ne kadar VRAM kullandığını görmek, yüksek bellek tüketimi yaşayan kullanıcılar için önemli bir avantaj sağlıyor.
Örneğin bir oyun, internet tarayıcısı, masaüstü pencere yöneticisi veya yapay zekâ uygulaması GPU belleğini kullanırken bunların tüketimi ayrı ayrı incelenebiliyor. Ayrıca GPU tarafından erişilebilen sistem belleği kullanımı da desteklenen ortamlarda görüntülenebiliyor.
GPU Task Manager’ın dikkat çeken özelliklerinden biri, yerel olarak çalışan büyük dil modellerine (LLM) ilişkin bilgileri görüntüleyebilmesi.
Ollama, LM Studio ve llama.cpp gibi araçlarla çalışan kullanıcılar, desteklenen yapılandırmalarda yüklenen modellerin ve bunların GPU kaynaklarını nasıl kullandığının ayrıntılarını inceleyebiliyor.
Yazılım, uygun verilerin mevcut olduğu durumlarda model ağırlıkları, parametre sayısı, kullanılan nicemleme yöntemi ve KV cache gibi bellek bileşenleri hakkında bilgiler gösterebiliyor.
Örneğin GitHub üzerinde paylaşılan bir ekran görüntüsünde, llama-server.exe işlemi altında çalışan Qwen3-0.6B modelinin bellek kullanımına ilişkin ayrıntılar yer alıyor.
Bu özellik, özellikle kendi bilgisayarında yapay zekâ modelleri çalıştıran geliştiriciler için kullanışlı olabilir. GPU belleğinin ne kadarının model ağırlıklarına, ne kadarının KV cache ve diğer hesaplama tamponlarına ayrıldığını anlamak, bellek kullanımını optimize etmeyi kolaylaştırabilir.
Bununla birlikte geliştirici, bazı model bilgilerinin doğrudan ölçüm yerine günlük dosyalarından ve model özelliklerinden hareketle tahmin edildiğini belirtiyor. Dolayısıyla tüm uygulamalar için aynı ayrıntı düzeyi sunulmuyor.
Python tabanlı GPU Task Manager, farklı işletim sistemlerinde kullanılabilecek şekilde geliştiriliyor.
Windows tarafında NVIDIA ve AMD ekran kartları desteklenirken Linux ve WSL ortamlarında da GPU izleme özellikleri bulunuyor. Apple Silicon işlemcili Mac bilgisayarlar için macOS desteği de mevcut.
Ancak desteklenen ölçümler işletim sistemine, ekran kartı üreticisine ve sürücüye göre değişiyor. Örneğin bazı sistemlerde sıcaklık, güç tüketimi veya işlem bazında bellek kullanımının tamamı görüntülenemeyebiliyor.
Yazılım henüz deneysel aşamada olduğu için özellikle çoklu GPU yapılandırmalarında ve bazı yapay zekâ çalışma ortamlarında sınırlamalar bulunuyor.
GPU Task Manager nasıl indirilir ve kullanılır?
GPU Task Manager, GitHub üzerinden ücretsiz olarak indirilebiliyor. Windows için taşınabilir sürümler sunuluyor ve bu sürümleri çalıştırmak için ayrıca Python kurulumu gerekmiyor.
Windows kullanıcıları aşağıdaki adımları izleyebilir:
Araç başlatıldığında terminal tabanlı bir arayüz üzerinden ekran kartının kaynak tüketimi takip edilebiliyor.
Tek seferlik GPU kullanım raporu almak isteyenler aşağıdaki komutu kullanabiliyor:
GPU Task Manager, Windows’un standart Görev Yöneticisi’nin yerini tamamen almayı hedeflemiyor. Bunun yerine özellikle ekran kartının kaynak tüketimine odaklanan tamamlayıcı bir analiz aracı olarak konumlanıyor.
Oyun oynarken VRAM kullanımını incelemek, GPU belleğinde beklenmedik tüketim yaratan uygulamaları belirlemek veya yerel yapay zekâ modellerinin kaynak gereksinimlerini anlamak isteyenler için daha ayrıntılı bilgiler sağlıyor.
Hanselman’ın MIT lisansıyla paylaştığı proje, başka geliştiricilerin de katkısına açık. Gelecek sürümlerde GPU izleme özelliklerinin geliştirilmesi, daha fazla yapay zekâ çalışma ortamının tanınması ve farklı donanım yapılandırmalarındaki desteğin genişletilmesi planlanıyor.
Hanselman ayrıca Windows’un kendi GPU izleme yeteneklerinin gelecekte genişletilebileceğine işaret ediyor. Ancak bu özelliklerin Windows’a resmen ekleneceğine ilişkin bir duyuru bulunmuyor.
Technopat.Net Genel Yayın Yönetmeni
1971 yılında doğan Cenk Tarhan, teknoloji, mühendislik ve bilim alanlarına duyduğu ilgiyle şekillenen kariyerinde teknoloji yayıncılığına odaklandı. Boğaziçi Üniversitesi’nde mühendislik eğitimi alan ve yüksek mühendis unvanına sahip olan Tarhan, uzun yıllardır teknoloji sektöründeki gelişmeleri yakından takip ederek haber, inceleme, röportaj ve video içerikleri üretiyor. Tüketici elektroniğinden bilgisayar donanımlarına, yapay zekâdan kurumsal teknolojilere kadar geniş bir alanda çalışan Tarhan, uluslararası teknoloji etkinliklerini de yerinde takip ediyor ve sektörün önde gelen yöneticileriyle röportajlar gerçekleştiriyor. Editoryal çalışmalarının yanı sıra dijital yayıncılık, video prodüksiyonu ve içerik stratejisi alanlarında da deneyim sahibi olan Tarhan, bugün Technopat’ta Genel Yayın Yönetmeni olarak görev yapıyor. CES, MWC, IFA, GITEX ve Dreamforce gibi önemli teknoloji etkinliklerinde yayın çalışmaları yürüten Tarhan, aynı zamanda CES Innovation Awards 2027 jüri üyeleri arasında yer aldı. Kariyeri boyunca teknoloji dünyasındaki yenilikleri anlaşılır, tarafsız ve kullanıcı odaklı bir yaklaşımla aktarmayı amaçlayan Tarhan, Technopat’ın yayın stratejisi ve editoryal operasyonlarının yönetimini sürdürüyor.
Kaynak: Technopat


