Elon Musk’ın yeni projesi Starmind için üretim hazırlıkları başladı
Özet haber: Elon Musk’ın uzay şirketi SpaceX, Starmind yapay zekâ uydularında kullanılacak güneş hücrelerinin üretimi için Alman Singulus Technologies ile anlaşma imzaladı. İlk aşamada 60 milyon avroyu aşan bir üretim hattı kurulacak. Musk, şirketin yıllık 100 gigavat (GW) kapasiteye karşılık gelen güneş hücresi üretim ekipmanı siparişi verdiğini açıkladı.

Elon Musk’ın uzay şirketi SpaceX, Starmind yapay zekâ uydularında kullanılacak güneş hücrelerinin üretimi için Alman Singulus Technologies ile anlaşma imzaladı. İlk aşamada 60 milyon avroyu aşan bir üretim hattı kurulacak. Musk, şirketin yıllık 100 gigavat (GW) kapasiteye karşılık gelen güneş hücresi üretim ekipmanı siparişi verdiğini açıkladı. Yeni sistem, SpaceX’in Teksas’taki uydu üretim tesisinde kullanılacak.
SpaceX ile Singulus Technologies arasındaki anlaşma, yüksek verimli heteroeklem (HJT) güneş hücrelerinin üretimine yönelik anahtar teslim bir üretim hattını kapsıyor. İlk hattın 2027 yılının ilk yarısında teslim edilmesi kararlaştırıldı. Şirketler arasındaki iş birliği kapsamında ilerleyen dönemde birden fazla üretim hattının daha kurulması planlanıyor.
SpaceX has ordered 100 GW/year of HJT solar manufacturing equipment from Singulus in Germany. This is for Starmind to create a sentient sun. https://t.co/umtNyF9M7g
İlk üretim hattının sözleşme bedeli 60 milyon avroyu aşıyor. Singulus tarafından açıklanan üretim ölçeği ise 100 GW’ın üzerinde kapasiteyi destekleyecek ekipmanlara kadar uzanıyor. Ancak ilk hattın üretim kapasitesi, sonraki hatların sayısı ve tüm sistemin ne zaman tamamlanacağı henüz açıklanmadı.
Elon Musk, 10 Kasım’da X üzerinden yaptığı paylaşımda SpaceX’in Almanya merkezli Singulus’tan yılda 100 GW’lık HJT güneş hücresi üretimine karşılık gelen ekipman sipariş ettiğini duyurdu. Musk, bu yatırımı Starmind projesiyle ilişkilendirdi ve projeyi “bilinçli bir güneş yaratmak” sözleriyle tanımladı.
Musk’ın açıklamasındaki yıllık 100 GW ifadesi, imzalanan ilk üretim hattının kapasitesi anlamına gelmiyor. Singulus’un resmî sözleşme açıklaması, 60 milyon avroyu aşan ilk hattı doğrularken diğer üretim hatlarını daha geniş kapsamlı iş birliğinin parçası olarak tanımlıyor. Şirket, ilk hattın yıllık üretim miktarını veya 100 GW’ın üzerindeki kapasiteye ulaşılması için gereken takvimi paylaşmadı.
SpaceX’in kullanacağı HJT teknolojisi, kristal silikon tabanlar ile ince amorf silikon katmanlarını bir araya getiriyor. Bu katmanlar, silikon yüzeyindeki elektrik yükü kayıplarını azaltarak güneş ışığının elektrik enerjisine dönüştürülmesinde daha yüksek verim elde edilmesini sağlıyor.
HJT güneş hücrelerinin üretiminde silikon plakaların temizlenmesi, ince film kaplama ve ısıl işlem gibi farklı aşamalar bulunuyor. Singulus, bu işlemler için ıslak kimyasal üretim süreçlerini vakum kaplama ve termal işleme teknolojileriyle birleştiren sistemler geliştiriyor. Şirketin kullandığı yöntemler arasında fiziksel buhar biriktirme (PVD) ve plazma destekli kimyasal buhar biriktirme (PECVD) de yer alıyor.
Singulus’un üretim ekipmanları yalnızca HJT hücreleriyle sınırlı değil. Şirket, TOPCon ve arka kontaklı güneş hücresi tasarımları dahil olmak üzere farklı kristal silikon teknolojileri için de üretim sistemleri sunuyor. SpaceX ile yapılan anlaşmada ise HJT hücreleri ve bunlara yönelik üretim ekipmanlarının geliştirilmesi yer alıyor.
Üretilecek güneş hücreleri, SpaceX’in Teksas eyaletindeki Bastrop tesisinde geliştirilen Starmind yapay zekâ uydularında kullanılacak. Starmind, yapay zekâ hesaplama donanımlarını Dünya yörüngesine taşıyan ve bu sistemlerin elektrik ihtiyacını uzayda güneş enerjisiyle karşılayan bir uydu ağı üzerine kurulu.
SpaceX’in tanıttığı AI1 uydu tasarımı, güneş panelleri açıldığında 30 metre yüksekliğe ve 75 metre kanat açıklığına ulaşıyor. Uydunun hesaplama donanımları en yüksek yük altında 250 kilovat, ortalama çalışma koşullarında ise 175 kilovat güç tüketiyor. SpaceX, sistem için ton başına 75 kilovatlık hesaplama gücü değeri de paylaşıyor.
Starmind uyduları, Güneş ile eş zamanlı yörüngelerde çalışacak şekilde tasarlanıyor. Böylece uyduların güneş ışığından uzun süre yararlanması mümkün olacak. Yörüngede çalışan yapay zekâ donanımlarının oluşturduğu veriler, yüksek bant genişliğine sahip lazer bağlantıları üzerinden Starlink ağına ve oradan Dünya’ya aktarılacak.
Uzayda yapay zekâ hesaplamalarının gerçekleştirilmesi, elektrik üretiminin yanında donanımların soğutulmasını da gerektiriyor. SpaceX’in uydu mimarisinde radyatörler, buhar odaları, aktif soğutma döngüleri ve özel yüzey kaplamaları bulunuyor. Bu sistemler, işlemcilerin oluşturduğu ısının uzay boşluğunda uzaklaştırılması için kullanılacak.
SpaceX’in daha önce paylaştığı uzun vadeli üretim planında, her yıl 100 GW’a kadar hesaplama gücünün yörüngeye taşınması da yer alıyor. Şirketin hesaplamalarında bu ölçek için yılda binlerce roket fırlatılması ve yaklaşık bir milyon ton yükün uzaya taşınması gerekiyor. Tamamen yeniden kullanılabilir Starship roketi, söz konusu taşıma sisteminin temelini oluşturuyor.
Yörüngeye yılda 100 GW hesaplama gücü yerleştirilmesi ile yılda 100 GW güneş hücresi üretim kapasitesi kurulması farklı teknik büyüklükleri ifade ediyor. İlk değer uzaydaki hesaplama altyapısıyla, ikincisi ise Dünya’daki güneş hücresi üretim ekipmanlarıyla ilgili. SpaceX’in uzun vadeli yörünge kapasitesi planı, ilk Singulus üretim hattının teslimatıyla tamamlanmış olmayacak.
SpaceX, yörüngedeki yapay zekâ hesaplama uydularını 2028 gibi erken bir tarihte konuşlandırmaya başlayabileceğini de daha önce açıkladı. Starmind için geliştirilen uydular, Starlink’te kullanılan bazı teknolojilerden yararlanırken daha büyük güneş panelleri, gelişmiş soğutma donanımları ve yapay zekâ işlemcilerine ayrılmış hesaplama sistemleri taşıyacak.
Singulus ile SpaceX arasındaki stratejik ortaklık ise yeni başlamadı. İki şirket Mart 2026’da iş birliğine gitti. SpaceX, aynı ay Singulus’a önemli miktarda finansman sağladı. Ekim 2026’da da teminatlı ve diğer borçlara göre alt sırada yer alan bir kredi düzenlemesi kapsamında ek finansman aktarıldı. Şirketler, bu finansman işlemlerinin toplam tutarını son üretim hattı açıklamasında belirtmedi.
Singulus Technologies Yönetim Kurulu Üyesi Lars Lieberwirth, ıslak kimyasal işlem, vakum kaplama ve termal üretim teknolojilerini tek bir platformda birleştirdiklerini belirtti. Lieberwirth, SpaceX ortaklığı kapsamında bu teknolojilerin daha büyük endüstriyel üretim ölçeğinde kullanılacağını açıkladı.
SpaceX’in Starlink’ten Sorumlu Kıdemli Başkan Yardımcısı Mike Nicolls ise Singulus ile yapılan anlaşmanın Teksas’taki tesiste Starmind uyduları için yüksek performanslı güneş hücreleri üretilmesini sağlayacağını söyledi. Nicolls, iki şirketin üretim süreçlerindeki teknik birikimi ve uzun vadeli iş birliği sayesinde güneş hücresi üretiminin genişletilebileceğini ifade etti.
1996 yılında Üsküdar’da doğan Mert Can Aka, sinema, bilim, teknoloji ve tarih alanlarına duyduğu ilgiyle şekillenen kariyerinde teknoloji editörlüğüne odaklandı. Öğrenmeyi ve bilgiyi aktarmayı merkeze alan Aka, farklı kurumlarda çeşitli görevler üstlendi. Bu süreçte MediaMarkt’ın MediaTrend Teknolojik Yaşam dergisini son sayısına kadar yöneterek dergicilik tarafında da deneyim kazandı. Bilgisayar Mühendisliği, Bilgisayar Programcılığı, Web Tasarım ve Kodlama ile birlikte Adalet ve İktisat alanlarında akademik geçmişe sahip olan Aka, bugün Technopat’ta Yazı İşleri Müdürü olarak görev yapıyor. Otomotivden yapay zekaya, donanımdan ev teknolojilerine uzanan geniş bir yelpazede ürettiği on bini aşkın içerik yüz milyonlarca okura ulaştı.
Kaynak: Technopat


