Market Alışverişinin Görünmeyen Maliyeti: Yılda 96 Saat ve 13 Bin TL

Getir ve Veri Enstitüsü iş birliğiyle gerçekleştirilen araştırma, market alışverişinin ürün fiyatlarının dışında yarattığı zaman ve ulaşım maliyetini ortaya koydu. Türkiye genelinde 1.320 kişinin katıldığı araştırmada haftalık market alışverişinin yılda en az 96 saat zaman ve yaklaşık 12 bin 950 TL ulaşım gideri oluşturduğu hesaplandı. Katılımcıların yüzde 52’si ise online market veya hızlı teslimat hizmetlerinden yararlanıyor.

Getir ve Veri Enstitüsü tarafından Türkiye genelinde 18 yaş üzeri 1.320 kişiyle gerçekleştirilen Market Alışverişi ve Zaman Algısı Araştırması, tüketicilerin alışveriş alışkanlıklarını, harcadıkları zamanı ve online market hizmetlerine yönelik beklentilerini inceledi. Araştırmada haftalık veya daha kapsamlı bir market alışverişinin, ihtiyaç listesinin hazırlanmasından satın alınan ürünlerin eve yerleştirilmesine kadar ortalama 111 dakika sürdüğü belirlendi. Çocuklarla birlikte yapılan alışverişlerde ise bu süre 181 dakikaya kadar çıkıyor.

Ortalama 111 dakikalık alışveriş süresi haftada bir kez tekrarlandığında yıllık toplam 96 saati aşıyor. Başka bir ifadeyle tüketiciler, yalnızca haftalık market alışverişleri için yılda dört güne karşılık gelen bir zaman harcıyor. Katılımcıların bildirdiği ortalama 249 TL’lik gidiş-geliş ulaşım maliyeti de aynı sıklık üzerinden hesaplandığında yılda 12 bin 948 TL’ye ulaşıyor.

Araştırma kapsamında katılımcıların yüzde 46’sı sık sık aynı anda birden fazla işle ilgilenmek zorunda kaldığını belirtti. Günün kendisine yetmediğini düşünenlerin oranı ise yüzde 38 olarak kaydedildi. Market alışverişinde geçirilen zamanın yanı sıra ulaşım, bekleme, ağır ürünleri taşıma ve alışveriş öncesinde yapılan hazırlıklar da araştırmanın kapsamına alındı.

Fiziksel market alışverişinde tüketicileri en fazla zorlayan etkenlerin başında yüzde 40 ile sıcak hava geliyor. Bunu yüzde 38 ile ağır ürünler, yüzde 36 ile kalabalık ve yüzde 26 ile satın alınan ürünleri taşımak izliyor. Alışverişi yorucu bulanların oranı kadınlarda yüzde 46, erkeklerde ise yüzde 36 seviyesinde bulunuyor.

Araştırmanın sonuçlarını değerlendiren Veri Enstitüsü Yönetim Kurulu Başkanı Bekir Ağırdır, tüketicilerin alışverişe ayırdıkları zamanı, fiziksel eforu ve bütçelerini birlikte değerlendirdiğini belirtti. Ağırdır, tüketicilerin ürün seçme hakkını korurken taşıma, bekleme ve planlama gibi süreçlere daha az zaman ve enerji harcamak istediğini ifade etti. Online ve fiziksel alışveriş kanallarındaki değişimin de bu beklentilerle bağlantılı olduğunu söyledi.

Araştırmada online market veya hızlı teslimat hizmetlerini kullananların oranı yüzde 52 olarak ölçüldü. Online market kullanıcılarının yüzde 44’ü kampanya ve fiyat avantajlarını tercih nedeni olarak gösterirken yüzde 32’si markete gitmek için yeterli zaman veya imkân bulamadığını belirtti. Katılımcıların yüzde 30’u üşenme nedeniyle, yüzde 29’u ise ağır veya hacimli ürünleri satın alırken online alışverişi tercih ediyor.

Online market hizmetleri, katılımcıların yüzde 49’u tarafından kolaylık açısından avantajlı bulunuyor. Zaman tasarrufunda bu oran yüzde 48, kampanya ve fiyat karşılaştırma konusunda ise yüzde 43 seviyesinde bulunuyor. Online alışverişin tercih edilmesinde yalnızca teslimat süresi değil, ürün fiyatlarını karşılaştırma ve alışverişin fiziksel yükünü azaltma gibi unsurlar da yer alıyor.

Online alışverişe ayrılan bütçe arttıkça tüketicilerin bu kanalı kullanma nedenleri de değişiyor. Aylık market harcamasının dörtte birini online kanallarda gerçekleştirenlerin yüzde 58’i kampanya ve indirimleri öncelikli tercih nedeni olarak gösteriyor. Market harcamasının neredeyse tamamını online yapanlarda ise kampanya ve indirimleri öne çıkaranların oranı yüzde 28’e geriliyor.

Araştırmada online alışverişin toplam harcamalar içindeki payı yükseldikçe, bu kanalı her alışverişte rutin olarak kullananların oranının 32 kat arttığı da belirlendi. Getir CEO’su Batuhan Gültakan, kampanyaların tüketicilerin online market hizmetlerini ilk kez denemesinde etkili olduğunu, kullanım sıklığı arttığında ise zaman tasarrufu, kolaylık ve kişiselleştirilmiş deneyimin daha fazla önem kazandığını belirtti.

Alışveriş için harcanan sürenin yarıya indirilmesi durumunda katılımcıların yüzde 26’sı kazandıkları zamanı dinlenmek veya uyumak için kullanacağını söyledi. Sevdikleriyle daha fazla zaman geçirmek isteyenlerin oranı yüzde 19 olurken kendisine veya kişisel bakımına zaman ayırmak isteyenlerin oranı yüzde 18 olarak ölçüldü.

Araştırma, market alışverişinin fiziksel mağazaya ulaşmadan önce başladığını da ortaya koydu. Katılımcıların yüzde 47’si markete gitmeden önce evdeki eksikleri kontrol ederken yüzde 43’ü fiyatları, kampanyaları ve indirimleri inceliyor. Yine yüzde 43’lük bir kesim evdeki diğer kişilerin ihtiyaçlarını sorarken alışveriş listesi hazırlayanların oranı yüzde 37’ye ulaşıyor.

Getir, alışverişin planlama aşamasında harcanan zamanı azaltmak için uygulamasında farklı özellikler sunuyor. Bunlardan Alışveriş Listem, kullanıcıların fotoğraf veya metin şeklinde hazırladıkları alışveriş listelerini doğrudan sepete dönüştürüyor. Hazır Sepet özelliği ise geçmiş alışverişleri dikkate alarak kullanıcıya önceden oluşturulmuş bir alışveriş sepeti öneriyor.

Uygulamada kişiselleştirilmiş kampanya ve ürün önerileri de bulunuyor. Kullanıcıların önceki alışverişleri ve tercihleri doğrultusunda sunulan bu seçeneklerle ürün arama ve karşılaştırma süreçleri kolaylaştırılırken sepetteki ürünlerin seçimi ve satın alma kararı kullanıcıya bırakılıyor.

Araştırmanın yapay zekâ bölümünde tüketicilerin beklentileri de ölçüldü. Katılımcıların yüzde 47’si yapay zekânın daha uygun fiyatları veya kampanyaları bulmasını beklerken yüzde 37’si ihtiyaçlarına uygun ürünler önermesini istiyor. Yapay zekânın alışveriş sırasında zaman kazandırmasını bekleyenlerin oranı yüzde 29 olurken yüzde 40’lık kesim son kararın kendisinde kalmasına önem veriyor.

Yapay zekâ destekli alışveriş özelliklerinde en fazla talep gören seçenek ise yüzde 44 ile bütçeye uygun alternatif ürünlerin sunulması oldu. Katılımcıların yüzde 36’sı mevcut sepete uygun kampanya veya ürün önerileri almak isterken yüzde 30’u alışveriş sırasında unutulan ürünlerin hatırlatılmasını istiyor.

Getir CEO’su Batuhan Gültakan, şirketin 2015 yılında Türkiye’den başlattığı dakikalar içinde market teslimatı modelinin ardından alışverişin planlama ve karar verme aşamalarına da teknoloji çözümleri eklediklerini söyledi. Gültakan, lojistik altyapısıyla fiziksel yükü, teknoloji ve yapay zekâ uygulamalarıyla da planlama ve karar verme süreçlerinde harcanan eforu azalttıklarını ifade etti.

Gültakan, kullanıcıların yapay zekâdan bütçelerine, zamanlarına ve ihtiyaçlarına doğrudan katkı beklediğini belirterek alışveriş sepetinin kişisel tercihlere göre şekillendirilmesini sağlayan akıllı asistan yaklaşımına değindi. Şirketin sunduğu alışveriş listesi, hazır sepet, kişiselleştirilmiş öneri ve kampanya özelliklerinde son karar kullanıcılara bırakılıyor.

1996 yılında Üsküdar’da doğan Mert Can Aka, sinema, bilim, teknoloji ve tarih alanlarına duyduğu ilgiyle şekillenen kariyerinde teknoloji editörlüğüne odaklandı. Öğrenmeyi ve bilgiyi aktarmayı merkeze alan Aka, farklı kurumlarda çeşitli görevler üstlendi. Bu süreçte MediaMarkt’ın MediaTrend Teknolojik Yaşam dergisini son sayısına kadar yöneterek dergicilik tarafında da deneyim kazandı. Bilgisayar Mühendisliği, Bilgisayar Programcılığı, Web Tasarım ve Kodlama ile birlikte Adalet ve İktisat alanlarında akademik geçmişe sahip olan Aka, bugün Technopat’ta Yazı İşleri Müdürü olarak görev yapıyor. Otomotivden yapay zekaya, donanımdan ev teknolojilerine uzanan geniş bir yelpazede ürettiği on bini aşkın içerik yüz milyonlarca okura ulaştı.

Kaynak: Technopat