Microsoft, Windows 11’deki 30 yıllık pencereleri yeniliyor
Özet haber: Microsoft, Windows 11’de yıllardır kullanılan eski iletişim kutularını ve sistem yönetim araçlarını yenilemek için çalışmalarını sürdürüyor. Windows 95 döneminden kalan Win32 tabanlı pencereler, WinUI 3 altyapısıyla yeniden hazırlanıyor. Dosya Gezgini, Çalıştır, Denetim Masası ve çeşitli yönetim araçları da bu değişimin kapsamında yer alıyor.

Microsoft, Windows 11’de yıllardır kullanılan eski iletişim kutularını ve sistem yönetim araçlarını yenilemek için çalışmalarını sürdürüyor. Windows 95 döneminden kalan Win32 tabanlı pencereler, WinUI 3 altyapısıyla yeniden hazırlanıyor. Dosya Gezgini, Çalıştır, Denetim Masası ve çeşitli yönetim araçları da bu değişimin kapsamında yer alıyor.
Microsoft Windows ve Cihazlar Tasarım ve Araştırma Başkan Yardımcısı Marcus Ash, Windows 11’deki eski arayüzlerin yenilenmesi konusunda yeni bir açıklama yaptı.
Windows mühendislik ekibinden Jen Gentleman’ın Yapışkan Tuşlar özelliğiyle ilgili paylaşımının ardından bir kullanıcı, eski Win32 iletişim kutularının ve Microsoft Yönetim Konsolu (MMC) uygulamalarının WinUI altyapısına taşınmasını istedi. Denetim Masası’nın tamamen Ayarlar uygulamasına aktarılması da aynı talepte yer aldı. Ash, söz konusu değişiklikler üzerinde çalıştıklarını doğruladı.
Microsoft, eski arayüzleri yenileme çalışmalarına ilişkin daha önce de açıklamalar yapmıştı. Marcus Ash, mart ayında Windows 11’in eski teknolojilerle hazırlanmış iletişim kutularını daha geniş ölçekte modernleştirmek için yeni geliştirme araçları oluşturduklarını açıklamıştı. Microsoft Tasarım Direktörü March Rogers ise mayıs ayında eski pencerelerin tek tek incelendiğini ve WinUI 3 kullanılarak yeniden yazıldığını doğrulamıştı.
Windows Başkanı Pavan Davuluri de temmuz ayında WinUI 3 kullanımının işletim sisteminin daha fazla bölümüne genişletildiğini duyurdu. Yeni Çalıştır penceresi, Otomatik Kullan özelliği ve Dosya Gezgini’ndeki dosya ve klasör özellikleri bu kapsamda değerlendiriliyor. Microsoft, söz konusu arayüzlerin tamamının ne zaman değiştirileceğine ilişkin kesin bir takvim paylaşmadı.
Windows 11, 2021’de kullanıma sunulmasına rağmen önceki Windows sürümlerinden kalan çok sayıda sistem bileşenini barındırıyor. Güncel Ayarlar uygulaması ve Başlat menüsü modern bir tasarıma sahipken gelişmiş sistem ayarlarının önemli bir bölümü eski Win32 pencereleri üzerinden açılıyor. Bazı iletişim kutuları Windows 95 dönemindeki tasarımını büyük ölçüde koruyor.
Bu araçların arasında disk birleştirme ve SSD optimizasyonu için kullanılan Sürücüleri Birleştir ve İyileştir uygulaması da bulunuyor. Windows + R tuşlarına basılarak açılan Çalıştır penceresine dfrgui yazıldığında eski arayüz görüntüleniyor. Fare özellikleri için main.cpl, ses ayarları için mmsys.cpl ve ağ bağdaştırıcılarının yönetildiği Ağ Bağlantıları ekranı için ncpa.cpl komutları kullanılabiliyor.
Fare Özellikleri penceresinde işaretçi seçenekleri, çift tıklama hızı ve imleç görünümleri değiştirilebiliyor. Eski Ses penceresi ise varsayılan ses aygıtlarının seçilmesi ve örnekleme hızı gibi gelişmiş ayarların düzenlenmesi için kullanılmaya devam ediyor. Ağ Bağlantıları bölümünde Ethernet ve kablosuz ağ bağdaştırıcıları, IPv4 yapılandırmaları ve bağlantı özellikleri eski tasarımla görüntüleniyor.
Güç yönetimi ve program kaldırma işlemlerinde de benzer bir durum var. powercfg.cpl komutu eski Güç Seçenekleri penceresini, appwiz.cpl komutu ise Programlar ve Özellikler bölümünü açıyor. Sistem Özellikleri ekranına ulaşmak için kullanılan sysdm.cpl komutu da yıllardır değişmeyen bir arayüzü getiriyor. Bu bölüm üzerinden sistem geri yükleme noktaları, ortam değişkenleri ve gelişmiş sistem seçenekleri yönetilebiliyor.
Dosya Gezgini’nin kendisi yıllar içerisinde yenilenmiş olsa da Klasör Seçenekleri penceresi eski tasarımını koruyor. Dosya Gezgini’ndeki üç noktalı menüden Seçenekler bölümüne girildiğinde dosya uzantılarının görünürlüğü, gizli dosyalar ve klasör davranışları gibi ayarlar klasik arayüz üzerinden değiştiriliyor.
Ayarlar uygulamasındaki Kişiselleştirme ve Temalar bölümü üzerinden açılan Masaüstü Simge Ayarları penceresinde de Bu Bilgisayar ve Geri Dönüşüm Kutusu gibi simgeler eski tasarımla yönetiliyor.
Windows 11’de eski arayüzlerin en yoğun kullanıldığı alanlardan biri sistem yönetimi. devmgmt.msc komutuyla açılan Aygıt Yöneticisi, donanım bileşenlerini görüntülemek ve sürücü işlemlerini gerçekleştirmek için klasik MMC altyapısını kullanıyor. Disk bölümlerinin oluşturulması, küçültülmesi ve yönetilmesi için kullanılan Disk Yönetimi aracı da diskmgmt.msc komutuyla açılıyor.
Arka planda çalışan Windows hizmetlerinin kontrol edildiği Hizmetler uygulaması services.msc komutuyla erişilebilir durumda. Sistem hatalarının ve uygulama çökmelerinin kayıtlarını görüntüleyen Olay Görüntüleyicisi eventvwr.msc, otomatik görevlerin oluşturulmasını sağlayan Görev Zamanlayıcı ise taskschd.msc komutuyla çalışıyor. Birden fazla yönetim aracını aynı pencere içerisinde bir araya getiren Bilgisayar Yönetimi konsolu da compmgmt.msc komutuyla açılabiliyor.
Yerel Grup İlkesi Düzenleyicisi de eski MMC tasarımını kullanan araçlar arasında yer alıyor. gpedit.msc komutuyla açılan uygulama, Windows 11 Pro ve üzerindeki uygun sürümlerde sistem ilkelerinin yapılandırılmasını sağlıyor. Windows’un güvenlik, kullanıcı ve sistem davranışlarına ilişkin çok sayıda gelişmiş seçeneği bu arayüz üzerinden değiştirilebiliyor.
Daha az kullanılan sistem araçlarında da eski tasarımlar korunuyor. charmap komutu özel karakterlerin görüntülendiği Karakter Eşlem uygulamasını, cleanmgr komutu Disk Temizleme aracını açıyor. Veritabanı bağlantılarının yönetildiği ODBC Veri Kaynağı Yöneticisi odbcad32, DirectX ve grafik sürücüsü bilgilerinin incelendiği DirectX Tanı Aracı ise dxdiag komutuyla çalıştırılabiliyor.
Windows’un eski Bluetooth Dosya Aktarımı uygulaması da işletim sisteminde bulunuyor. fsquirt komutuyla açılan araç, Bluetooth üzerinden dosya gönderme ve alma işlemlerini gerçekleştiriyor. USB belleklerin ve diğer depolama birimlerinin sağ tık menüsünden açılan Biçimlendir penceresi de klasik Windows arayüzünü kullanmaya devam ediyor.
Microsoft’un yakın zamanda değiştirdiği eski iletişim kutularından biri Yapışkan Tuşlar özelliğine ait. Shift tuşuna art arda beş kez basıldığında Yapışkan Tuşlar, sağ Shift tuşu sekiz saniye basılı tutulduğunda ise Filtre Tuşları bildirimi açılabiliyor.
Windows 11’in 26340.9882 ve 26320.9876 numaralı önizleme derlemelerinde, ilgili klavye kısayoluyla Yapışkan Tuşlar özelliğinin bir daha etkinleştirilmemesini sağlayan yeni bir onay kutusu eklendi.
Ancak bu değişiklikte iletişim kutusunun kendisi modern WinUI altyapısına taşınmadı. Windows 95 döneminden kalan Win32 tasarımı korundu ve pencereye koyu tema desteği de eklenmedi. Marcus Ash, Yapışkan Tuşlar iletişim kutusunun ne zaman tamamen yenileneceğine ilişkin ayrıca bir bilgi paylaşmadı.
Windows 11 içerisinde hâlâ bulunan bir başka eski uygulama ise Telefon Çevirici. Çalıştır penceresine dialer yazıldığında Windows 95 döneminden kalan ve modem üzerinden telefon görüşmesi yapmak için tasarlanan uygulama açılabiliyor.
Ancak bilgisayarda uygun telefon donanımı bulunmadığında uygulama ilgili donanımın tespit edilemediğine ilişkin uyarı gösteriyor. Microsoft’un Windows ve Cihazlar iletişim ekibinde görev yapan Brandon LeBlanc da bu uygulamanın hâlâ Windows’ta bulunmasının nedenini bilmediğini ve konuyu ilgili ekibe ilettiğini açıkladı.
Microsoft, bazı eski pencerelerin yenilenmiş sürümlerini test etmeye de başladı. Dosya Gezgini’ndeki Dosya Özellikleri penceresinin WinUI 3 tabanlı yeni sürümü, güncel tasarım öğeleri ve koyu tema desteğiyle hazırlanıyor. March Rogers, dosya kopyalama iletişim kutusunun yeniden yazımının tamamlandığını, ortak dosya açma ve kaydetme pencerelerinin de yenileme listesinde bulunduğunu açıkladı.
Çalıştır penceresi ise yeni arayüzün performans açısından da test edildiği araçlardan biri oldu. Microsoft, C# ve WinUI 3 ile hazırlanan modern Çalıştır penceresinin ortalama değil, medyan açılış süresini 94 milisaniye olarak ölçtü. Eski Win32 sürümünde bu değer 103 milisaniye seviyesinde bulunuyor. Yeni sürüm ayrıca Fluent Design tasarımını, koyu temayı, komut geçmişini ve kullanıcı klasörlerine hızlı erişimi destekliyor.
Modern Çalıştır arayüzü şimdilik desteklenen Windows Insider önizleme derlemelerinde isteğe bağlı olarak kullanılabiliyor. Ayarlar uygulamasındaki Sistem ve Gelişmiş bölümünden etkinleştirilen özellik, Windows + R kısayoluyla açılan klasik pencerenin yerine geçiyor. Kullanıcılar aynı ayarı kapatarak eski sürüme dönebiliyor. Yeni arayüz henüz Windows 11’in bütün kullanıcıları için varsayılan hale getirilmedi.
Otomatik Kullan özelliği de WinUI 3 altyapısıyla yeniden hazırlanıyor. USB bellek, hafıza kartı veya başka bir depolama aygıtı bağlandığında görüntülenen seçenekler, modern Windows 11 tasarımına uyarlanıyor. Yazıcıların yönetildiği eski MMC konsolunun yerini alacak yeni Yazdırma Yönetimi uygulaması da test aşamasında bulunuyor.
Bilgisayarı Sıfırla ekranı da yenileme çalışmalarının kapsamına giriyor. Windows 8.1 döneminden kalan tasarım öğelerini kullanan bu bölümün daha güncel bir arayüze kavuşması üzerinde çalışılıyor. Ancak yeni tasarımın genel kullanıma sunulacağı tarih henüz açıklanmadı.
Microsoft’un karşılaştığı teknik konulardan biri MMC altyapısı. Aygıt Yöneticisi, Hizmetler ve Olay Görüntüleyicisi gibi araçlar, Microsoft Management Console çatısı altında çalışan ayrı yönetim bileşenlerinden oluşuyor.
MMC’nin kendisi bu araçlara ait yönetim işlevlerini sağlamıyor; ilgili işlevler konsola eklenen bileşenler üzerinden çalışıyor. Bu nedenle eski MMC arayüzünün değiştirilmesi, her yönetim aracının ayrı ayrı yeniden hazırlanmasını gerektiriyor.
Denetim Masası’nın tamamen kaldırılması da benzer uyumluluk sorunlarını beraberinde getiriyor. Windows 11’de çok sayıda seçenek Ayarlar uygulamasına taşınmış olsa da özellikle ağ bağdaştırıcıları, yazıcılar ve farklı donanım sürücüleriyle ilgili gelişmiş ayarlar eski paneller üzerinden yönetiliyor. Microsoft, mevcut aygıtların ve sürücülerin çalışmasını bozabilecek değişikliklerden kaçınarak bu özellikleri aşamalı biçimde aktarıyor.
Bu nedenle Windows 11’in Ayarlar uygulamasında bazı seçenekler seçildiğinde kullanıcılar hâlâ klasik pencerelere yönlendiriliyor. Ek ses ayarları eski Ses penceresini, ek fare ayarları Fare Özellikleri ekranını açıyor.
Sistem, Depolama ve Gelişmiş Depolama Ayarları bölümünden erişilen sürücü iyileştirme seçeneği de eski disk birleştirme aracını çalıştırıyor. March Rogers, bu aracın da yenilenecek bileşenler arasında bulunduğunu doğruladı.
Microsoft, WinUI 3’ü Windows masaüstü uygulamaları için önerdiği yerel kullanıcı arayüzü altyapısı olarak konumlandırıyor. Eski pencerelere yalnızca koyu tema eklemek yerine bunları yeniden yazma çalışmaları da bu altyapı üzerinden yürütülüyor. Şirket, modernleştirme sürecinin tamamlanacağı tarihi veya bütün eski yönetim araçlarının hangi Windows 11 güncellemesinde değişeceğini henüz duyurmadı.
1996 yılında Üsküdar’da doğan Mert Can Aka, sinema, bilim, teknoloji ve tarih alanlarına duyduğu ilgiyle şekillenen kariyerinde teknoloji editörlüğüne odaklandı. Öğrenmeyi ve bilgiyi aktarmayı merkeze alan Aka, farklı kurumlarda çeşitli görevler üstlendi. Bu süreçte MediaMarkt’ın MediaTrend Teknolojik Yaşam dergisini son sayısına kadar yöneterek dergicilik tarafında da deneyim kazandı. Bilgisayar Mühendisliği, Bilgisayar Programcılığı, Web Tasarım ve Kodlama ile birlikte Adalet ve İktisat alanlarında akademik geçmişe sahip olan Aka, bugün Technopat’ta Yazı İşleri Müdürü olarak görev yapıyor. Otomotivden yapay zekaya, donanımdan ev teknolojilerine uzanan geniş bir yelpazede ürettiği on bini aşkın içerik yüz milyonlarca okura ulaştı.
Kaynak: Technopat


