NASA, Ay’ın güney kutbu için 10 milyar dolarlık programı genişletti
Özet haber: NASA, Ay’ın güney kutbunda kurulması planlanan kalıcı üs için sekiz şirketi yeni taşımacılık programına dahil etti. Kurum ayrıca nükleer enerjili keşif aracı, iletişim uyduları ve yüzey enerji sistemleri için görev planlarını açıkladı.

NASA, 7 Kasım 2026’da Florida’daki Kennedy Uzay Merkezi’nde düzenlenen MAX POWER etkinliğinde Ay Üssü programının yeni aşamasını duyurdu. Ticari Ay Yük Hizmetleri’nin ikinci aşaması kapsamında Blue Origin, Firefly Aerospace, Intuitive Machines, ispace US, Lockheed Martin Space, Northrop Grumman Space Systems, SpaceX ve Voyager Technologies seçildi. On yıllık sözleşme çerçevesinin üst limiti 10 milyar dolar olarak belirlendi; bu tutar şirketlere doğrudan dağıtılmayacak, NASA ihtiyaç duyduğu görevler için hizmet satın alacak.
NASA, mevcut CLPS 1.0 sözleşmesinin üst limitini de 2,6 milyar dolardan 4,2 milyar dolara yükseltti. İlk aşamadaki sözleşmeler Kasım 2028’e kadar yürürlükte kalacak ve verilen görevlerin tamamlanması için Kasım 2033’e kadar ek süre bulunacak. Şirketler bilimsel cihazları, teknolojik ekipmanları ve üs altyapısını taşıyacak araçların geliştirilmesi, üretimi ve işletilmesinden sorumlu olacak.
Programın öne çıkan görevlerinden biri, NASA’nın Jet İtki Laboratuvarı tarafından geliştirilecek PROMISE keşif aracı. Altı tekerlekli ve nükleer enerjiyle çalışacak araç, Ay’ın güney kutbundaki yüzey ve yer altı koşullarını inceleyecek; gelecekteki insanlı görevler için iniş bölgeleri ile doğal kaynakların araştırılmasına katkı sağlayacak. Curiosity ve Perseverance araçlarından kalan uçuşa uygun parçalarla mühendislik modellerindeki bileşenlerin kullanılacağı PROMISE’in 2028’in sonlarında fırlatılması ve Ay’da 18 ay görev yapması planlanıyor.
Blue Origin, aracı Mark 1 iniş aracıyla Ay’a ulaştıracak. Bu görev için şirkete 94 milyon dolarlık temel sözleşme verildi; performansa bağlı olarak 140 milyon dolarlık ek seçenek bulunuyor. NASA ayrıca Ay taşımacılığı kapsamında Arrow Science and Technology, Blue Origin ve Impulse Space ile yaklaşık 1,3 milyar dolar değerinde altı görev emri verdi. Bu görevlerde Blue Origin’in New Glenn, Relativity Space’in Terran R ve SpaceX’in Falcon 9 roketleri kullanılacak.
NASA, 2028’de SpaceX’in Starship roketiyle Dünya ile Ay arasındaki bölgeye iletişim uyduları göndermeyi de planlıyor. miniCAST sistemiyle güneş enerjisi üretimi, depolama, kablosuz enerji aktarımı ve iletişim altyapısının bir araya getirilmesi hedefleniyor. NASA’nın Marshall Uzay Uçuş Merkezi’nde yürütülecek ilk çalışmaların ardından, tamamen entegre enerji sistemleri için 2027’nin başlarında yeni bir ihale açılması bekleniyor. Artemis kapsamındaki insanlı görevler ise Ay’ın güney kutbunda uzun süreli faaliyetler ve ileride Mars’a yapılacak insanlı yolculuklar için altyapı oluşturmayı amaçlıyor.
Kaynak: Technopat
