NASA, Yeni Uçağı X-70 Fractal’ı Tanıttı
Özet haber: NASA, havacılık araştırmalarında kullanacağı yeni deneysel uçağı X-70 Fractal’ı duyurdu. İnsanlı uçuşlar için geliştirilen uçak, yeniden yapılandırılabilen uçuş kontrol sistemleri, modüler tasarımı ve yüksek manevra kabiliyetiyle yeni nesil havacılık teknolojilerinin test edilmesinde kullanılacak.

NASA, havacılık araştırmalarında kullanacağı yeni deneysel uçağı X-70 Fractal’ı duyurdu. İnsanlı uçuşlar için geliştirilen uçak, yeniden yapılandırılabilen uçuş kontrol sistemleri, modüler tasarımı ve yüksek manevra kabiliyetiyle yeni nesil havacılık teknolojilerinin test edilmesinde kullanılacak. X-70’in önümüzdeki iki yıl içerisinde NASA bünyesinde ilk uçuşunu gerçekleştirmesi bekleniyor.
NASA’nın yeni deneysel uçağı X-70 Fractal, 4 Kasım 2026 tarihinde Florida’daki Kennedy Uzay Merkezi’nde düzenlenen UP.Summit etkinliğinde duyuruldu. Yüksek performanslı bir araştırma platformu olarak geliştirilen uçak, özellikle gelişmiş uçuş kontrol teknolojileri ve hava araçlarının manevra kabiliyetleri üzerine gerçekleştirilecek deneylerde kullanılacak.
X-70 Fractal’ın en önemli özelliklerinden biri, uçuş kontrol sistemlerinin kısa sürede yeniden yapılandırılabilmesi. Bu sistem sayesinde araştırmacılar, farklı kontrol yapılandırmalarını gerçek uçuş koşullarında deneyebilecek. NASA, daha önce insanlı uçuşlarda uygulanmamış manevra yöntemlerini de yeni uçak üzerinde test edecek.
Uçağın modüler yapısı, farklı deney ekipmanlarının hızlı şekilde değiştirilmesine olanak tanıyor. Gövde içerisinde ve dışında araştırma donanımları için ayrılan bölümlere toplam 907 kilograma kadar deneysel yük yerleştirilebilecek. Böylece farklı araştırmalar için uçağın iç ve dış yük konfigürasyonları değiştirilebilecek.
X-70 Fractal’ın açıklanan kalkış ağırlığı yaklaşık 4.536 kilogram. Uçak, Mach 0,75 seyir hızında uçabilecek ve 45.000 feet, yani yaklaşık 13.716 metre irtifaya ulaşabilecek. Operasyonel menzili ise 1.500 deniz milinin, yaklaşık 2.778 kilometrenin üzerinde olacak.
NASA Başkanı Jared Isaacman, X-70 Fractal’ın gelişmiş uçuş kontrol sistemlerini, manevra kabiliyetlerini ve yeni havacılık teknolojilerini gerçek uçuş koşullarında test etmek için kullanılacağını açıkladı. Isaacman, modüler tasarım sayesinde dahili ve harici deney yüklerinin kısa sürede değiştirilebileceğini, böylece ekiplerin farklı testler arasında daha hızlı geçiş yapabileceğini belirtti.
Isaacman ayrıca X-70 Fractal’ın NASA bünyesindeki ilk uçuşunun önümüzdeki iki yıl içerisinde gerçekleştirilmesini beklediklerini söyledi. Bu takvime göre uçağın NASA çatısı altındaki uçuş faaliyetlerinin 2028 yılına kadar başlaması öngörülüyor. Ancak kesin bir uçuş tarihi henüz açıklanmadı.
NASA’nın Araştırma ve Teknoloji Misyon Direktörlüğü bünyesindeki Havacılık Bölümü Direktörü Laurie Grindle da deneysel uçakların uzun yıllardır havacılık teknolojilerinin geliştirilmesinde kullanıldığını belirtti. Grindle, X-70’in NASA’nın deneysel uçuş araştırmalarına katılacak yeni platformlardan biri olduğunu ifade etti.
X-70 Fractal, NASA’nın uzun yıllardır sürdürdüğü X-plane deneysel uçak programına katılıyor. Programın geçmişinde, 1947 yılında ses hızını aşan Bell X-1, hipersonik uçuş araştırmalarında kullanılan X-15 ve ses patlamasını azaltan teknolojileri test eden X-59 gibi uçaklar bulunuyor.
X-59, özellikle kara üzerindeki süpersonik uçuşlarda oluşan ses patlamasının azaltılması üzerine yürütülen araştırmalarda kullanılırken X-70 Fractal, gelişmiş uçuş kontrol sistemleri ve farklı manevra yöntemlerine odaklanacak. Yeni platformda farklı uçuş koşulları, kontrol teknolojileri ve deneysel donanımlar gerçek uçuş ortamında değerlendirilecek.
NASA, X-70 Fractal’ın duyurusuyla birlikte uçağın bilgisayar ortamında oluşturulmuş temsili bir görselini de paylaştı. Uçağın üreticisi, kullanılacak motorlar ve ayrıntılı uçuş test programı konusunda henüz bilgi verilmedi.
1996 yılında Üsküdar’da doğan Mert Can Aka, sinema, bilim, teknoloji ve tarih alanlarına duyduğu ilgiyle şekillenen kariyerinde teknoloji editörlüğüne odaklandı. Öğrenmeyi ve bilgiyi aktarmayı merkeze alan Aka, farklı kurumlarda çeşitli görevler üstlendi. Bu süreçte MediaMarkt’ın MediaTrend Teknolojik Yaşam dergisini son sayısına kadar yöneterek dergicilik tarafında da deneyim kazandı. Bilgisayar Mühendisliği, Bilgisayar Programcılığı, Web Tasarım ve Kodlama ile birlikte Adalet ve İktisat alanlarında akademik geçmişe sahip olan Aka, bugün Technopat’ta Yazı İşleri Müdürü olarak görev yapıyor. Otomotivden yapay zekaya, donanımdan ev teknolojilerine uzanan geniş bir yelpazede ürettiği on bini aşkın içerik yüz milyonlarca okura ulaştı.
Kaynak: Technopat
