PlayStation 5’te Büyük Kırılma: Jailbreak, Xbox Oyunları ve PS5 Emülasyonunda Yeni Dönem

PlayStation 5 cephesinde son haftalarda birbirinden bağımsız görünen ancak aynı noktada birleşen çok sayıda önemli gelişme yaşandı. Sony’nin normal şartlarda izin vermediği uygulamaları çalıştırabilen yeni bir jailbreak yayımlandı, PS5 için gerçek bir homebrew uygulama mağazası ortaya çıktı, ilk Xbox ve Xbox 360 oyunları konsol üzerinde çalışmaya başladı, Windows oyunlarını PS5’e getirmeye çalışan yeni bir proje gösterildi ve Nintendo Switch emülatörü doğrudan PS5’e taşındı.

Aynı dönemde başka bir cephede de dikkat çekici bir ilerleme yaşanıyor. PlayStation 5 oyunlarını bilgisayarda çalıştırmayı deneyen emülatörler birkaç hafta içinde yalnızca oyun logosu gösterebilen deneysel yazılımlardan Demon’s Souls, GTA V ve Marvel’s Wolverine gibi gerçek PS5 oyunlarını oyun içine kadar getirebilen projelere dönüştü. Henüz PlayStation 5’in bütün güvenliği ortadan kalkmış veya PS5 oyunlarının tamamı bilgisayarda sorunsuz çalışır hale gelmiş değil, ancak son haftalardaki gelişme hızı konsolun şimdiye kadarki en hareketli tersine mühendislik dönemlerinden birini başlattı.

Bir PlayStation 5 satın aldığınızda konsolda yalnızca Sony’nin izin verdiği yazılımlar çalışabiliyor. Sony hangi uygulamaların kurulabileceğini, hangi oyunların açılabileceğini, sistem dosyalarına ne kadar erişilebileceğini ve konsolun hangi özelliklerinin kullanılabileceğini kendi güvenlik sistemi üzerinden kontrol ediyor.

Jailbreak adı verilen işlem bu sınırlamaların bir bölümünün aşılması anlamına geliyor. Telefonlarda geçmişte kullanılan “root” veya iPhone’lardaki eski jailbreak işlemlerine benzer şekilde, konsol sahibi normal kullanıcıya verilmeyen bazı sistem yetkilerine erişebiliyor ve Sony tarafından imzalanmamış yazılımları çalıştırabiliyor.

Burada sık kullanılan bir başka kelime de firmware. Firmware, basitçe PS5’in sistem yazılımının sürümü. Telefonunuzdaki iOS veya Android sürümü nasıl değişiyorsa PS5 de düzenli olarak yeni sistem yazılımı sürümleri alıyor ve güvenlik açıkları genellikle yalnızca belirli sürümlerde çalışıyor.

Bu nedenle “PS5 kırıldı” denildiğinde piyasadaki bütün PlayStation 5’lerin tek tuşla kırılabildiği anlaşılmamalı. Kullanılan sistem yazılımı sürümü hangi güvenlik açığının çalışacağını doğrudan belirliyor ve güncel konsollar çoğu zaman daha eski sistemlerde bulunan açıklardan etkilenmiyor.

29 Eylül 2026’da yayımlanan Relapse adlı jailbreak, PS5 sahnesindeki son hareketliliğin önemli başlangıç noktalarından biri oldu. Relapse’in geliştiricileri sistemin 7.00 ile 13.60 arasındaki PS5 sistem yazılımlarını desteklediğini açıkladı ve yöntem PS5 Pro dahil farklı PS5 modellerinde kullanılabiliyor.

Relapse iki farklı güvenlik açığını bir araya getiriyor. İlk aşamada konsolun internet tarayıcısıyla bağlantılı yazılım katmanındaki bir açıktan yararlanılıyor, ardından PS5’in işletim sisteminin çok daha önemli bölümlerinden biri olan çekirdeğe, yani kernel seviyesine erişim sağlanıyor. Kernel erişimi elde edildiğinde normal bir kullanıcının ulaşamadığı sistem alanları üzerinde işlem yapılabiliyor.

Teknik ayrıntıya girmeden anlatırsak jailbreak sonrasında PS5 yalnızca Sony’nin hazırladığı uygulamaları çalıştıran kapalı bir cihaz olmaktan çıkıyor. Bağımsız geliştiricilerin hazırladığı dosya yöneticileri, sistem araçları, medya uygulamaları, emülatörler ve farklı homebrew yazılımları çalıştırılabiliyor.

Homebrew kelimesi de burada önemli. Homebrew, Sony tarafından yayımlanmayan ancak bağımsız geliştiricilerin PS5 için hazırladığı yazılımlara verilen genel isim. Bir medya oynatıcı, dosya yöneticisi, sıcaklık gösterme aracı veya eski konsolları taklit eden bir emülatör homebrew olabilir; homebrew kelimesi tek başına korsan oyun anlamına gelmiyor.

Relapse’in desteklediği son sürüm 13.60. Sony, 16 Eylül’de PS5 sistem yazılımı 14.00’ı yayımlamıştı ve Relapse 14.00 üzerinde çalışmıyor. Dolayısıyla konsolunu 14.00 veya daha yeni bir sürüme yükselten bir kullanıcı bugün kamuya açık Relapse jailbreak’inden yararlanamıyor.

Bu tarih sıralaması önemli çünkü sosyal medyada Sony’nin 14.00 güncellemesini Relapse ortaya çıktıktan sonra acilen yayımladığı yönünde paylaşımlar dolaşıyor. Bu doğru değil. 14.00, Relapse’in halka açık olarak yayımlandığı 29 Eylül tarihinden yaklaşık iki hafta önce kullanıma sunulmuştu.

Sony 1 Ekim’de 14.10 sistem yazılımını da yayımladı. Güncellemenin resmi notlarında güvenlik düzeltmeleri ile sistem performansı ve kararlılık iyileştirmeleri yer alıyor. Sony, 14.10’un özellikle Relapse jailbreak’ini engellemek için çıkarıldığını açıklamadı ve bu nedenle güncellemeyi doğrudan Relapse’e verilmiş bir karşılık olarak tanımlamak için yeterli doğrulanmış bilgi bulunmuyor.

Bugünkü gerçek tablo daha basit. Relapse 13.60’a kadar çalışıyor, 14.00 ve 14.10 üzerinde çalışan halka açık aynı jailbreak bulunmuyor ve Sony yeni sistem yazılımlarıyla güvenlik açıklarını kapatmaya devam ediyor.

Sosyal medyada en fazla kafa karışıklığı yaratan konu bu. Jailbreak, konsolun güvenlik kısıtlamalarının aşılmasını sağlıyor ve bu durum korsan oyunların çalıştırılması için de kullanılabiliyor. Ancak “PS5 kırıldı, artık bütün PlayStation 5 oyunları tek bir mağazadan ücretsiz indiriliyor” şeklindeki anlatım mevcut durumu doğru yansıtmıyor.

PS5 sahnesinde oyun paketlerini, yedekleri ve farklı dosya biçimlerini yönetebilen araçlar mevcut. Korsan içerik dağıtan topluluklar da bulunuyor ancak homebrew mağazalarıyla korsan oyun depolarını aynı şey olarak değerlendirmemek gerekiyor. Açık kaynaklı bir emülatör veya medya uygulamasını indirmek ile telif hakkıyla korunan ticari bir oyunun izinsiz kopyasını indirmek hukuki ve teknik olarak farklı konular.

Üstelik jailbreak yapılabilen eski bir sistem yazılımında kalmanın önemli bir dezavantajı bulunuyor. Yeni çıkan oyunlar ve yeni oyun güncellemeleri zaman içerisinde daha yeni PS5 sistem yazılımları isteyebiliyor. Kullanıcı konsolu güncellerse jailbreak erişimini kaybedebiliyor, güncellemezse de bazı yeni oyunlara veya PlayStation Network özelliklerine erişemeyebiliyor.

Bu nedenle bugün jailbreak yapılabilen bir PS5, bütün yeni oyunları hiçbir sınırlama olmadan çalıştıran sınırsız bir konsola dönüşmüş değil. Konsolun güvenliği ile yeni yazılımların istediği sistem sürümleri arasında sürekli devam eden bir mücadele bulunuyor.

Homebrew tarafındaki en hızlı gelişmelerden biri uygulamaların yüklenme biçiminde yaşanıyor. Daha önce kullanıcıların geliştiricilerin GitHub sayfalarından veya farklı internet sitelerinden dosya bulması gerekirken artık PS5 üzerinde çalışabilen katalog ve mağaza benzeri arayüzler hazırlanıyor.

PKG-Zone uzun süredir PS4 ve belirli PS5 homebrew yazılımlarını aynı katalog altında topluyor. Itemzflow gibi oyun yöneticileri, dosya araçları, emülatörler ve farklı yardımcı uygulamalar bu ekosistemin parçaları arasında bulunuyor.

5 Ekim’de yayımlanan ProsperoStore ise bu yapıyı doğrudan konsol üzerinde çalışan daha modern bir uygulama mağazasına taşıdı. Henüz Alpha aşamasındaki uygulama, homebrew.page kataloğundaki bağımsız PS5 yazılımlarını konsoldan görüntüleyebiliyor, kurabiliyor, güncelleyebiliyor ve kaldırabiliyor.

Kullanıcı açısından görüntü giderek telefon veya bilgisayardaki bir uygulama mağazasına benziyor. Ancak burada sunulan temel içerik bağımsız homebrew projeleri ve açık kaynak yazılımlar. Bir homebrew mağazasının varlığı, ticari PS5 oyunlarının tamamının ücretsiz sunulduğu anlamına gelmiyor.

Son günlerde en fazla dikkat çeken gelişmelerden biri PlayStation 5 üzerinde Microsoft’un 2001 yılında piyasaya çıkardığı ilk Xbox konsolunun oyunlarının çalıştırılması oldu. XPSemu adlı proje, bilgisayarlarda kullanılan açık kaynaklı xemu Xbox emülatörünün PlayStation 5’e uyarlanmış bir sürümü.

Emülatör, en basit haliyle başka bir oyun konsolunu yazılımla taklit eden program olarak düşünülebilir. XPSemu çalıştığında PS5 kendisini fiziksel olarak bir Xbox’a dönüştürmüyor; yazılım, orijinal Xbox’ın işlemcisi, grafik sistemi ve diğer bileşenlerinin davranışlarını taklit ederek Xbox oyunlarının çalışmasını sağlıyor.

Buradaki dikkat çekici nokta XPSemu’nun PS5 üzerinde bağımsız bir uygulama olarak çalışması. Konsola önce masaüstü Linux kurulup onun içinden PC emülatörü açılmıyor. Xbox emülatörü doğrudan jailbreak yapılmış PS5’in homebrew ortamında çalışıyor.

Projenin yayımlanan ilk Alpha sürümü gerçek oyunları açabiliyor. Halo 2 normal haliyle 30 FPS çalışırken topluluk tarafından hazırlanan 60 FPS yaması kullanıldığında açılış bölümünde 51-60 FPS, normal oynanış sırasında ise yaklaşık 36-50 FPS görülebiliyor.

İlk Forza Motorsport oyununda menüler ve giriş bölümleri 30 FPS’ye ulaşırken yarış sırasında performans 15-21 FPS seviyesine düşüyor. Fable: The Lost Chapters birçok bölgede 22-30 FPS arasında çalışıyor, daha ağır sahnelerde 10-20 FPS seviyelerine gerileyebiliyor. Crash Bandicoot: The Wrath of Cortex ise geliştiricinin testlerinde akıcı çalışan oyunlardan biri.

Dolayısıyla “Xbox oyunları PS5’e geldi” ifadesinin artık gerçek bir teknik karşılığı var. Ancak bütün Xbox oyunlarının kusursuz şekilde çalıştığı bir noktaya henüz ulaşılmış değil ve proje halen Alpha aşamasında.

Xbox 360 tarafında gelişmeler daha yeni. PS5X360 adlı deneysel proje, bilgisayarlarda Xbox 360 oyunlarını çalıştırmak için kullanılan Xenia Canary emülatörünün PS5’e uyarlanması üzerine geliştiriliyor.

3 Ekim tarihli ön izleme sürümü kamuya açık hale getirildi ve geliştirici oyunların kendi test PS5’i üzerinde çalıştığını doğruladı. Uygulamada DualSense kontrolcüsü desteği, ses çıkışı ve PS5’in grafik donanımında çalışan Vulkan tabanlı görüntü sistemi bulunuyor.

Buna rağmen PS5X360 şu anda XPSemu kadar olgun değil. Geliştirici, bazı oyunlarda sahne değişimlerinde veya dövüşlerde siyah ekran sorunlarının devam ettiğini açıkça belirtiyor ve her oyunun baştan sona çalıştığı yönünde bir iddia bulunmuyor.

Burada birkaç gün içinde bile önemli bir değişiklik yaşandı. İlk haberler Xbox 360 projesini yalnızca geliştiricinin gösterdiği kapalı bir çalışma olarak anlatırken 3 Ekim itibarıyla deneysel ön izleme sürümü yayımlandı. Bu hız, PS5 homebrew sahnesinin şu anda ne kadar hızlı değiştiğini de gösteriyor.

Daha sıra dışı projelerden biri Windows için hazırlanmış PC oyunlarını PS5 üzerinde çalıştırmayı deneyen PS5 Proton çalışması. Proton, normalde Valve’ın Steam Deck ve Linux sistemlerinde Windows oyunlarını çalıştırmak için kullandığı uyumluluk teknolojisiyle ilişkili bir yapı.

Burada emülasyondan biraz farklı bir yaklaşım bulunuyor. Windows oyunlarının beklediği yazılım ortamı başka bir sisteme çevriliyor ve oyunun doğrudan o sistem üzerinde çalışabilmesi için gerekli uyumluluk katmanı oluşturuluyor.

PS5 Proton olarak anılan proje değiştirilmiş bir PS5 üzerinde gösterildi. Geliştiricinin açıklamalarına göre çalışma Windows oyunları için uyumluluk sağlamaya odaklanıyor; Steam uygulamasını PS5’e taşımak gibi bir çalışma yürütülmüyor.

5 Ekim itibarıyla burada önemli bir sınır bulunuyor. Herkesin indirebileceği doğrulanmış genel bir sürüm, kapsamlı oyun listesi veya performans tablosu henüz yayımlanmış değil. Bu nedenle bugün bir PS5 sahibinin Steam kütüphanesini konsoluna yükleyip bütün PC oyunlarını çalıştırabileceğini söylemek yanlış olur.

Fakat çalışma yalnızca bir fikir de değil. Windows oyunlarını PS5’in kendi homebrew ortamında çalıştırabilmek için gerçek bir proje geliştiriliyor ve konsolun önümüzdeki dönemde yalnızca PlayStation oyunlarının çalıştığı bir cihaz olmaktan ne kadar uzaklaşabileceğini gösteren örneklerden biri haline geldi.

Nintendo Switch tarafında ise proje daha ileri bir noktaya ulaşmış durumda. ProsperoEden adlı çalışma, Eden isimli Nintendo Switch emülatörünü doğrudan jailbreak yapılmış PS5 üzerinde çalıştırıyor.

Erken testlerde Cuphead ve Metroid Dread gibi daha hafif oyunlarda yaklaşık 40 FPS seviyeleri görüldü. Hollow Knight ve Mario Kart 8 Deluxe de gerçek oynanışa ulaşabilirken The Legend of Zelda: Breath of the Wild ve Animal Crossing gibi daha ağır oyunlarda performans ve grafik sorunları devam ediyor.

ProsperoEden halen erken geliştirme aşamasında ve oyunların tamamı düzgün çalışmıyor. Buna rağmen Nintendo Switch oyunlarının PlayStation 5 üzerinde gerçek zamanlı olarak çalıştırılması artık yalnızca teorik bir çalışma değil.

PS5 için PS2 oyunlarını çalıştıran PS5SX2, çok sayıda eski sistemi destekleyen RetroArch ve diğer projeler de hızla geliştiriliyor. Böylece jailbreak yapılmış PS5, yalnızca kendi oyunlarını oynatan bir konsoldan farklı nesillerdeki çok sayıda sistemi taklit edebilen bir homebrew cihazına dönüşmeye başlıyor.

Red Dead Redemption 2 örneği jailbreak konusunun korsan içerikten tamamen bağımsız başka bir tarafını gösteriyor. Rockstar Games, oyunun yerel bir PlayStation 5 sürümünü hâlâ yayımlamadığı için PS5 kullanıcıları esas olarak PS4 Pro sürümünü geriye uyumluluk üzerinden çalıştırıyor.

Bu sürüm 30 FPS ile sınırlandırılmış durumda. PS5 donanımı oyunu çalıştırırken PS4 Pro için hazırlanmış yazılımın koyduğu bu sınırı kendiliğinden kaldırmıyor ve güçlü bir konsol kullanılıyor olması otomatik olarak oyunun 60 FPS’ye çıkmasını sağlamıyor.

Mod geliştiricisi illusion tarafından hazırlanan FPS kilidi kaldırma yaması ise değiştirilmiş PS5 sistemlerinde Red Dead Redemption 2’nin 60 FPS çalışabildiğini uzun süredir gösteriyor. Digital Foundry de daha önce jailbreak yapılabilen PS5 üzerinde oyunun 60 FPS çalışmasını test etmişti.

Bu durum önemli çünkü ortada donanımın ulaşamadığı bir performans sınırı yok. Resmi sürümdeki 30 FPS sınırı yazılım tarafından konulmuş ve konsol üzerindeki kısıtlama kaldırıldığında PS5 aynı oyunu çok daha yüksek kare hızında çalıştırabiliyor.

Son günlerde bunun da ötesine geçen bir video dolaşıma girdi. Değiştirilmiş temel PS5 üzerinde çalışan RDR2’de FPS sayacının bir noktada 108,47 FPS gösterdiği raporlandı. Ancak bu sonucu “RDR2 PS5’te stabil 108 FPS çalışıyor” şeklinde vermek doğru değil.

Paylaşılan veri tek bir anlık sayaç değerini gösteriyor. Oyunun hangi çözünürlükte çalıştığı, bu kare hızının ne kadar süre korunabildiği, farklı bölgelerdeki performans, kare sürelerinin düzenliliği ve aynı sonucun başka kullanıcılar tarafından yeniden üretilip üretilemediği kapsamlı biçimde doğrulanmış değil.

Bu nedenle bugün güvenle söylenebilecek nokta RDR2’nin değiştirilmiş PS5 üzerinde 60 FPS çalışabildiği. 100 FPS üzerindeki gösterim ilginç bir teknik deney ancak henüz güvenilir bir ortalama performans sonucu olarak kabul edilemez.

RDR2 örneği oyun konsollarında kullanıcıların karşılaştığı bazı sınırların neden var olduğunu da daha görünür hale getiriyor. Bir oyunun 30 FPS çalışması her zaman konsolun daha fazlasını yapamayacağı anlamına gelmiyor; geliştirici oyunu belirli bir performans hedefiyle hazırlamış, test etmiş ve o şekilde bırakmış olabilir.

Bunun arkasında oyunun kararlılığı, görüntü kalitesi, işlemci kullanımı, enerji tüketimi veya geliştiricinin eski bir oyuna yeniden kaynak ayırmak istememesi gibi çok farklı nedenler bulunabilir. Ancak RDR2 özelinde PS5 donanımının resmi 30 FPS sınırının çok üzerinde çalışabildiği doğrudan gösterilmiş durumda.

Jailbreak ve modlama topluluğunun korsan içerikten bağımsız olarak en ilgi çekici taraflarından biri burada ortaya çıkıyor. Bloodborne, DriveClub ve RDR2 gibi oyunlarda yüksek kare hızı yamaları hazırlanabiliyor, normalde kullanıcıya verilmeyen grafik seçenekleri değiştirilebiliyor ve yıllardır güncelleme almayan oyunlara topluluk müdahale edebiliyor.

Bu işlemlerin resmi destek olmadığı ve kararlılık sorunlarına yol açabileceği de unutulmamalı. Bir kare hızı kilidinin kaldırılması her oyunda aynı sonucu vermiyor çünkü bazı oyunların fizik, animasyon veya oyun mantığı sistemleri belirli FPS değerlerine bağlı hazırlanmış olabiliyor.

Sony yeni sistem yazılımı yayımlayarak bilinen güvenlik açıklarını kapatabiliyor. Konsolunuz yeni sürüme yükseltildiğinde eski açığın artık çalışmaması bu yüzden mümkün.

Ancak güncelleme daha önceki sistem yazılımında kalan konsolları geriye dönük olarak değiştiremiyor. Örneğin 13.60 üzerinde bırakılmış bir PS5 internete bağlanıp 14.10’a yükseltilmediği sürece cihazdaki eski sistem yazılımı olduğu yerde duruyor.

Bu nedenle jailbreak dünyasında özellikle eski firmware’e sahip konsollar değer kazanabiliyor. Kullanıcı yeni PlayStation özelliklerini ve oyun güncellemelerini almakla eski sistem yazılımında kalıp jailbreak imkânını korumak arasında seçim yapmak zorunda kalıyor.

Sony’nin başka bir avantajı da yeni oyunların daha yeni sistem yazılımları istemesini sağlayabilmesi. Zaman ilerledikçe yeni oyun veya oyun güncellemeleri 14.xx ve sonrasını şart koştuğunda eski firmware’de kalan kullanıcı güncel PlayStation ekosisteminden giderek daha fazla uzaklaşıyor.

Buna karşılık güvenlik araştırması bir kez kamuya açıldığında geliştiricilerin PS5 hakkında öğrendiği teknik bilgiler ortadan kalkmıyor. Bir açık kapatılsa bile aynı araştırmacılar konsolun işletim sistemi, bellek yapısı, grafik sistemi ve güvenlik mekanizmaları hakkında daha fazla bilgiyle bir sonraki çalışmaya başlıyor.

PlayStation 5’in kendi üzerinde yaşanan jailbreak gelişmeleri kadar önemli başka bir çalışma da bilgisayar tarafında sürüyor. KytyPS5, SharpEmu ve benzeri projeler gerçek PS5 oyunlarını Windows, Linux ve belirli ölçüde macOS üzerinde çalıştırmaya uğraşıyor.

Burada amaç PS5’e başka konsolların oyunlarını getirmek değil, tam tersini yapmak. Bilgisayar, PlayStation 5’in oyunların beklediği sistem ortamını taklit ediyor ve PS5 oyununun sanki gerçek konsolda çalışıyormuş gibi açılmasını sağlamaya çalışıyor.

Bu iş tahmin edildiğinden daha hızlı ilerliyor çünkü PS5’in temel işlemci mimarisi modern bilgisayarlara oldukça yakın. Konsolda AMD tarafından geliştirilen Zen 2 tabanlı x86-64 işlemci kullanılıyor; güncel masaüstü bilgisayarların büyük bölümü de aynı x86-64 komut mimarisini kullanıyor.

PS3 döneminde durum çok farklıydı. PlayStation 3’ün Cell işlemcisi masaüstü bilgisayarlardan oldukça farklı ve karmaşık bir yapıya sahipti, bu nedenle PS3 emülasyonu yıllarca son derece zor ilerledi. PS5’te asıl büyük zorluk işlemci komutlarından çok Sony’nin işletim sistemi servislerini, bellek düzenini ve grafik sistemini bilgisayarda yeniden oluşturmak.

Bu hızın en çarpıcı örneklerinden biri Demon’s Souls Remake oldu. Eylül başında KytyPS5 üzerinde oyun yaklaşık 1-2 FPS seviyesinde çalışıyor ve pratik olarak oynanamıyordu.

Takip eden günlerde performans önce çift haneli değerlere, ardından yaklaşık 30 FPS seviyesine yükseldi. Sonraki özel geliştirme sürümünde ise Demon’s Souls’un çeşitli sahnelerde 40-50 FPS civarında çalıştığı bir video yayımlandı.

Burada donanım ayrıntısı önemli. 40-50 FPS gösterimi Intel Core i9-14900K işlemci ve GeForce RTX 5090 ekran kartına sahip son derece güçlü bir bilgisayarda gerçekleştirildi. Üstelik kullanılan sürüm geliştiricinin özel yerel derlemesiydi ve herkesin indirip aynı sonucu tekrar edebileceği genel sürüm değildi.

Dolayısıyla PS5 artık sıradan bir dizüstü bilgisayarda kusursuz şekilde emüle ediliyor demek mümkün değil. Dikkat çekici olan sonuçtan çok yalnızca birkaç hafta içinde 1-2 FPS’den gerçek oynanış seviyesine yaklaşılması.

Grand Theft Auto V’in PlayStation 5 sürümü de KytyPS5 üzerinde oyun içine kadar çalıştırıldı. AMD Ryzen 9 9950X3D işlemci ve Radeon RX 7900 XT ekran kartının kullanıldığı testte North Yankton’daki başlangıç görevinin belirli bölümlerinde yaklaşık 40-60 FPS görüldü.

Bu rakam oyunun tamamının 60 FPS çalıştığı anlamına gelmiyor. Testin ilerleyen bölümünde oyun çöküyor ve başka denemelerde açık dünya sahnelerinde performans 15 FPS’nin altına kadar düşebiliyor.

Yine de birkaç hafta önce yalnızca menüye ulaşabilen PS5 sürümünün artık gerçek oynanış göstermesi önemli bir ilerleme. Emülatör geliştiricileri şu aşamada performanstan önce oyunların doğru biçimde açılabilmesi, grafiklerin oluşturulması ve sistem hatalarının giderilmesi üzerinde çalışıyor.

Bugün GTA V’in PS5 sürümünü bilgisayarınızda baştan sona sorunsuz oynamak için kullanılabilecek hazır bir emülatör bulunmuyor. Görülen videolar çalışan bir teknolojinin erken aşamadaki örnekleri.

Daha yeni ve teknik açıdan daha ağır oyunlarda da ilerleme görülüyor. Marvel’s Wolverine, KytyPS5 üzerinde menüyü geçerek sinematiklere ve gerçek oynanış sahnelerine ulaşmayı başardı.

İlk testlerde performans tek haneli FPS seviyelerindeydi. 3 Ekim’de yayımlanan daha yeni bir gösterimde Ryzen 7 9800X3D ve GeForce RTX 4080 kullanılan sistemde bazı anlarda yaklaşık 20 FPS görüldü.

Bu değer normal şekilde oyun oynamak için yeterli değil ve Wolverine bugün PS5 emülatöründe oynanabilir kabul edilemez. Ancak henüz güncel sayılabilecek büyük bir PS5 oyununun gerçek oyun kodunun bilgisayarda çalışması, emülasyon projelerinin geldiği noktayı gösteriyor.

SharpEmu tarafında da daha küçük ve teknik açıdan daha hafif oyunlar oynanabilir seviyeye ulaşıyor. Projenin yakın tarihli testlerinde onlarca PS5 oyunu denenirken bazı yapımlar 60 FPS seviyesinde oynanabilir olarak işaretlendi; büyük AAA oyunlarda ise uyumluluk ve grafik sorunları halen çok daha fazla.

Bugünkü emülatörlerin hangi sistemlerde çalıştığına baktığımızda ilerleme aslında şimdiden oldukça geniş. KytyPS5 Windows ve Linux desteğine sahip, macOS tarafında deneysel çalışmalar yürütülüyor. SharpEmu ise Windows, Linux ve macOS üzerinde geliştiriliyor.

Bu durum PS5 emülasyonunun tek bir Windows projesine bağlı kalmadığını gösteriyor. Ancak buradan birkaç ay içinde telefonlarda, televizyonlarda veya düşük güçlü bilgisayarlarda bütün PS5 oyunlarının çalışacağı sonucuna ulaşmak doğru değil.

Emülasyonda bir oyunun menü açmasıyla tamamen oynanabilir olması arasında çok büyük fark bulunuyor. Grafik hatalarının giderilmesi, kayıt sistemlerinin çalışması, ses sorunları, çökmeler, farklı GPU markalarındaki uyumluluk ve yüzlerce sistem fonksiyonunun doğru biçimde taklit edilmesi gerekiyor.

PS5’in yaklaşık altı yıldır piyasada olması da geliştiricilerin konsol hakkında daha fazla bilgi biriktirmesini sağladı. PS4 emülasyonu ve AMD tabanlı konsollar üzerinde yapılan önceki çalışmalar da yeni projelerin sıfırdan başlamamasına yardımcı oluyor.

Sony, 1 Temmuz 2026’da Ocak 2028’den itibaren yeni PlayStation oyunları için fiziksel disk üretimini sonlandıracağını resmen açıkladı. 2028’den önce fiziksel olarak çıkmış oyunların disk üretimi tamamen yasaklanmayacak ancak bu tarihten sonra piyasaya çıkan yeni PlayStation oyunları dijital format üzerinden sunulacak.

Karar oyuncular arasında ciddi tepkiyle karşılandı. Tartışmanın merkezinde yalnızca kutulu oyun koleksiyonculuğu değil, satın alınan dijital oyunların gelecekte erişilebilir kalıp kalmayacağı, dijital mağazaların kapanması, lisansların iptal edilebilmesi ve eski oyunların uzun vadede nasıl korunacağı gibi konular bulunuyor.

Bu noktada jailbreak ve emülasyon topluluklarının savunduğu oyun koruma konusu da daha fazla görünür hale geldi. Ancak fiziksel oyun isteyen oyuncuların jailbreak veya korsan oyun kullanımını topluca desteklediğini söylemek için doğrulanmış bir veri bulunmuyor ve bu iki konuyu doğrudan birbirine bağlamak doğru olmaz.

Emülatör projelerinin büyük bölümü de kendi sayfalarında korsan oyun sağlamadıklarını özellikle belirtiyor. KytyPS5, SharpEmu ve XPSemu gibi projeler kullanıcıların yasal olarak sahip oldukları oyun dosyalarını kullanmalarını istiyor ve ticari oyunları projelerinin içinde dağıtmıyor.

Jailbreak yapmanın teknik olarak korsan oyunların çalıştırılmasına kapı açabildiği gerçeğini görmezden gelmek mümkün değil. Konsolun güvenlik zinciri kırıldığında lisans kontrollerini aşmaya çalışan araçların geliştirilmesi de mümkün hale geliyor.

Ancak jailbreak’in bütün kullanım alanını korsanlık olarak tanımlamak da aynı ölçüde eksik. Bir kullanıcı eski oyununa 60 FPS yaması uygulayabilir, emülatör geliştirebilir, kendi yazılımını çalıştırabilir, oyun dosyalarını araştırabilir veya artık üreticisi tarafından desteklenmeyen bir oyunu gelecekte çalıştırabilmek için koruma çalışması yapabilir.

Emülasyonun kendisi de otomatik olarak korsanlık anlamına gelmiyor. Emülatör bir oyun konsolunun davranışını yazılımla yeniden oluşturan program; telif hakkıyla korunan oyun dosyalarının izinsiz paylaşılması ise ayrı bir konu.

Son dönemdeki PS5 çalışmalarını değerlendirirken bu ayrımı yapmak özellikle önemli. Çünkü aynı haftalarda hem korsan içerik çevrelerinde hareketlilik hem de açık kaynaklı emülatör, grafik sürücüsü, medya uygulaması ve oyun koruma projelerinde ciddi ilerleme yaşanıyor.

PlayStation 5’in bütün modelleri ve bütün sistem yazılımları kırılmış değil. Kamuya açık Relapse jailbreak’i 7.00 ile 13.60 arasındaki firmware sürümlerini kapsıyor ve 14.00 ile 14.10 kullanan güncel konsollar aynı yöntemle jailbreak yapılamıyor.

Buna karşılık 13.60 ve altındaki uygun konsollarda homebrew ekosistemi son derece hızlı büyüyor. PS5 için gerçek uygulama mağazaları geliştiriliyor, dosya yöneticileri ve sistem araçları olgunlaşıyor, Nintendo Switch ve eski PlayStation sistemleri emüle ediliyor ve ilk Xbox oyunları doğrudan konsolda gerçek oynanış seviyesine ulaşmış durumda.

Xbox 360 tarafında çalışan bir ön izleme sürümü yayımlandı ancak uyumluluk halen sınırlı. Windows oyunlarını PS5 üzerinde çalıştırmayı deneyen Proton tabanlı çalışma da gerçek ancak henüz herkesin indirip kullanabileceği olgun bir ürün değil.

Red Dead Redemption 2 gibi oyunlarda resmi 30 FPS sınırının kaldırılıp 60 FPS’ye ulaşılması, jailbreak sahnesinin en ilginç sonuçlarından biri. Dolaşan 108 FPS gösterimi dikkat çekici olsa da bunun stabil ve tekrarlanabilir 100 FPS performansı olduğu henüz kanıtlanmış değil.

PC tarafında ise PS5 emülasyonu artık yalnızca logo veya menü açan deneysel bir fikir değil. Demon’s Souls 40-50 FPS gösterimlerine ulaştı, GTA V’in PS5 sürümü belirli sahnelerde 40-60 FPS gördü, Marvel’s Wolverine gerçek oynanışa ulaştı ve daha küçük PS5 oyunlarının bir bölümü güncel emülatörlerde oynanabilir hale geldi.

Ancak bugün PS5’i satıp bilgisayarda bütün PlayStation 5 oyunlarını sorunsuz çalıştırabileceğimiz bir noktada değiliz. Büyük oyunların önemli bölümü hâlâ açılmıyor, açılanların bir kısmı düşük FPS veriyor, bazıları birkaç dakika sonra çöküyor ve etkileyici performans gösterimlerinin bir bölümü dünyanın en güçlü tüketici bilgisayarlarında gerçekleştiriliyor.

Asıl önemli gelişme, bütün bu projelerin artık aynı anda ilerliyor olması. PS5’in kendi güvenlik sistemi araştırılıyor, konsol üzerinde farklı platformların oyunları çalıştırılıyor ve aynı anda PS5 oyunlarını bilgisayara taşıyan emülatörler hızla gelişiyor.

Sony yeni firmware sürümleriyle güvenlik açıklarını kapatmaya devam edecek ve yeni oyunlarla eski sistem yazılımlarında kalmayı giderek zorlaştıracak. Buna karşılık konsol hakkında kamuya açılan teknik bilgi, açık kaynak kodu ve geliştirilen emülatörler yeni projelerin temelini oluşturmaya devam edecek.

PlayStation 5 bugün kontrolünü tamamen kaybetmiş bir platform değil. Ancak son birkaç haftada yaşananlar, konsolun kapalı yapısının geçmiş yıllara göre çok daha fazla araştırılabildiği ve geliştiricilerin Sony’nin koyduğu yazılımsal sınırların ötesine geçebildiği yeni bir dönemin başladığını açık biçimde gösteriyor.

1996 yılında Üsküdar’da doğan Mert Can Aka, sinema, bilim, teknoloji ve tarih alanlarına duyduğu ilgiyle şekillenen kariyerinde teknoloji editörlüğüne odaklandı. Öğrenmeyi ve bilgiyi aktarmayı merkeze alan Aka, farklı kurumlarda çeşitli görevler üstlendi. Bu süreçte MediaMarkt’ın MediaTrend Teknolojik Yaşam dergisini son sayısına kadar yöneterek dergicilik tarafında da deneyim kazandı. Bilgisayar Mühendisliği, Bilgisayar Programcılığı, Web Tasarım ve Kodlama ile birlikte Adalet ve İktisat alanlarında akademik geçmişe sahip olan Aka, bugün Technopat’ta Yazı İşleri Müdürü olarak görev yapıyor. Otomotivden yapay zekaya, donanımdan ev teknolojilerine uzanan geniş bir yelpazede ürettiği on bini aşkın içerik yüz milyonlarca okura ulaştı.

Kaynak: Technopat