PlayStation 5’te Sınırlar Aşılıyor: Xbox Oyunları, Jailbreak ve 100 FPS Testleri
Özet haber: PlayStation 5’in yazılım güvenliğinde yaşanan gelişmeler, Sony’nin konsolunda daha önce mümkün olmayan işlemlerin önünü açtı. Belirli sistem sürümlerinde jailbreak yapılabilmesiyle birlikte Xbox ve Nintendo Switch oyunları PS5 üzerinde çalıştırılmaya başlandı.

PlayStation 5’in yazılım güvenliğinde yaşanan gelişmeler, Sony’nin konsolunda daha önce mümkün olmayan işlemlerin önünü açtı. Belirli sistem sürümlerinde jailbreak yapılabilmesiyle birlikte Xbox ve Nintendo Switch oyunları PS5 üzerinde çalıştırılmaya başlandı. Red Dead Redemption 2’nin 30 FPS sınırı kaldırılırken bilgisayarlarda PlayStation 5 oyunlarını çalıştıran emülatörlerde de önemli ilerlemeler kaydedildi. Bütün bu gelişmeleri ve konsolların geleceği açısından ne anlama geldiklerini hazırladığımız videoda ayrıntılı olarak ele aldık.
Sony’nin PlayStation 5 için geliştirdiği güvenlik sistemi, konsolda yalnızca şirket tarafından onaylanan uygulamaların çalıştırılmasına izin veriyor. Ancak son haftalarda yayımlanan jailbreak yöntemleri, bu sınırlamaların bir bölümünü aşarak bağımsız yazılımların konsolda çalıştırılmasını mümkün hale getirdi. Böylece dosya yöneticileri, sistem araçları, alternatif uygulama mağazaları ve farklı konsolların oyunlarını çalıştırabilen emülatörler PS5’e taşınmaya başladı.
Bu gelişmelerde 29 Eylül 2026’da yayımlanan Relapse jailbreak yöntemi önemli rol oynuyor. PS5’in 7.00 ile 13.60 arasındaki sistem yazılımı sürümlerinde çalışan yöntem, konsolun tarayıcı altyapısı ve işletim sistemi çekirdeğindeki güvenlik açıklarından yararlanıyor. Sony tarafından imzalanmamış yazılımların çalıştırılabilmesi, bağımsız geliştiricilerin konsolun donanımından farklı amaçlarla yararlanmasına olanak tanıyor.
Ancak Relapse bütün PlayStation 5 modellerinin her sistem sürümünde çalışmıyor. Sony’nin 14.00 ve 14.10 numaralı sistem yazılımlarını kullanan konsollarda aynı jailbreak yöntemi kullanılamıyor. Dolayısıyla yeni satın alınan veya güncel yazılıma yükseltilen her PS5’in jailbreak yapılabileceği düşünülmemeli. Ayrıca jailbreak için uygun eski bir sürümde kalmak, yeni oyunların ve çevrimiçi hizmetlerin kullanımı açısından uyumluluk sorunlarına neden olabiliyor.
Jailbreak sonrasında ortaya çıkan projelerden biri XPSemu oldu. Açık kaynaklı Xbox emülatörü xemu’nun PS5’e uyarlanmasıyla geliştirilen yazılım, Microsoft’un 2001 yılında piyasaya sürdüğü ilk Xbox konsolunun oyunlarını PlayStation 5 üzerinde çalıştırıyor. Halo 2, Fable: The Lost Chapters ve Forza Motorsport gibi oyunlar emülatör aracılığıyla açılabiliyor.
Oyunların performansı ise birbirinden farklı. Halo 2, standart yapılandırmada 30 FPS seviyesinde çalışırken özel bir yamayla belirli bölümlerde 60 FPS’ye yaklaşabiliyor. Forza Motorsport yarış sırasında 18-25 FPS seviyelerine düşerken Fable: The Lost Chapters da yoğun sahnelerde performans kaybı yaşıyor. Crash Bandicoot: The Wrath of Cortex ve Ninja Gaiden Black gibi oyunlarda ise 60 FPS’ye ulaşılabiliyor.
Xbox 360 tarafında da geliştirme çalışmaları sürüyor. Xenia Canary tabanlı PS5X360 projesinin ilk deneysel sürümü yayımlandı. Yazılım, Xbox 360 oyunlarının PlayStation 5 üzerinde çalıştırılması için hazırlanırken henüz geniş kapsamlı oyun uyumluluğu veya kararlı performans sunan bir sürüme ulaşmış değil.
Nintendo Switch emülasyonunda ise ProsperoEden adlı proje öne çıkıyor. Eden emülatörünün PS5’e uyarlanan sürümüyle Mario Kart 8 Deluxe, Metroid Dread, Cuphead ve Hollow Knight gibi oyunlar üzerinde testler gerçekleştirildi. Bazı oyunlarda gerçek zamanlı oynanış sağlanırken özellikle yüksek donanım gücü isteyen yapımlarda grafik hataları, düşük kare hızları ve kararlılık sorunları devam ediyor.
PlayStation 5 üzerinde Windows oyunlarını çalıştırmaya yönelik çalışmalar da bulunuyor. Wine ve Proton ekosistemindeki teknolojilerden yararlanan projeler, Windows uygulamalarının ihtiyaç duyduğu sistem işlevlerini ve grafik komutlarını PS5 üzerinde karşılamaya çalışıyor. Playden gibi deneysel yazılımlar Steam hesabına erişim ve oyun indirme özellikleri üzerinde çalışırken PC oyunlarının tamamını konsolda sorunsuz biçimde çalıştırmak henüz mümkün değil.
Jailbreak konusunda en fazla dikkat çeken gelişmelerden biri de Red Dead Redemption 2’de yaşandı. Rockstar Games’in oyunu PlayStation 5 için yerel bir sürüme sahip olmadığından PS5 kullanıcıları PlayStation 4 sürümünü geriye dönük uyumluluk üzerinden oynuyor. Bu sürümde kare hızı 30 FPS ile sınırlandırılmış durumda.
Jailbreak yapılmış PlayStation 5 konsollarında ise geliştiriciler tarafından hazırlanan yamalarla söz konusu sınır kaldırılabiliyor. Red Dead Redemption 2’nin bu yöntemle 60 FPS seviyesinde çalışabildiği daha önce yapılan testlerde gösterildi. Konsolun donanımı değiştirilmeden yalnızca yazılım tarafındaki sınırın kaldırılmasıyla daha yüksek kare hızlarına ulaşılması mümkün oldu.
Son günlerde paylaşılan başka bir testte ise Red Dead Redemption 2’nin FPS sayacının anlık olarak 108 FPS seviyesini aştığı görüldü. Ancak bu görüntü, oyunun sürekli olarak 100 FPS’nin üzerinde çalıştığını kanıtlamıyor. Testin yapıldığı çözünürlük, kare hızının ne kadar süre korunduğu ve farklı oyun sahnelerindeki performans hakkında yeterli doğrulanmış veri bulunmuyor. Şu aşamada güvenilir şekilde gösterilmiş performans 60 FPS seviyesinde.
Gelişmeler yalnızca PlayStation 5’in kendi yazılımının değiştirilmesiyle sınırlı kalmıyor. Bilgisayarlarda PS5 oyunlarını çalıştırmak için geliştirilen emülatörlerde de ilerleme kaydedildi. Özellikle KytyPS5 ve SharpEmu gibi projeler, daha önce yalnızca başlangıç ekranına ulaşabilen bazı oyunları gerçek zamanlı oynanış aşamasına taşıdı.
Demon’s Souls, bu ilerlemenin örneklerinden biri oldu. Eylül ayının başında bazı testlerde yalnızca 1-2 FPS seviyesinde çalışan oyunun, sonraki deneysel sürümlerde güçlü bilgisayarlarda 40-50 FPS seviyelerine ulaştığı gösterildi. Ancak bu performans sonuçlarının bir bölümü henüz genel kullanıma sunulmamış özel emülatör sürümlerinden geliyor.
Grand Theft Auto V’in PlayStation 5 sürümü de KytyPS5 aracılığıyla bilgisayarlarda çalıştırıldı. Ryzen 9 9950X3D işlemci ve Radeon RX 7900 XT ekran kartıyla yapılan ilk testlerde oyunun açılış görevinde 40-60 FPS arasında performans elde edildi. Buna karşılık emülatörün erken sürümlerinde oyun belirli noktalarda çöküyor, grafik hataları yaşanıyor ve performans daha yoğun sahnelerde ciddi şekilde düşebiliyordu.
Marvel’s Spider-Man gibi oyunlarda da yaklaşık 20 FPS seviyelerine ulaşan deneysel oynanış görüntüleri paylaşıldı. Ancak oyunların başlatılması, bütün bölümlerinin sorunsuz biçimde tamamlanabildiği anlamına gelmiyor. Emülatörlerin bazıları yalnızca belirli sahnelerde çalışırken yüksek donanım gereksinimleri, eksik grafik efektleri ve ani çökmeler devam ediyor.
PlayStation 5’in AMD Zen 2 tabanlı x86-64 işlemci mimarisini kullanması, bilgisayarlarla olan donanımsal benzerliği artırıyor. Ancak Sony’nin işletim sistemi, grafik arabirimleri ve güvenlik mekanizmaları, PS5 oyunlarının doğrudan Windows üzerinde çalıştırılmasını engelliyor. Bu nedenle emülatör geliştiricilerinin konsola özgü sistem işlevlerini yeniden oluşturması ve grafik komutlarını bilgisayar donanımının anlayacağı biçime dönüştürmesi gerekiyor.
Yapay zekâ destekli yazılım geliştirme araçları da tersine mühendislik ve emülatör projelerinde kullanılmaya başladı. Kodların farklı programlama dillerine dönüştürülmesi, hata ayıklama ve mevcut yazılımların başka platformlara uyarlanması gibi işlemlerde bu araçlardan yararlanılabiliyor. Bununla birlikte yapay zekâ tarafından hazırlanan kodların doğrulanması ve konsola özgü donanım davranışlarının yeniden oluşturulması hâlâ önemli teknik çalışmalar gerektiriyor.
Bütün bu gelişmeler yaşanırken Sony’nin fiziksel oyun satışlarına ilişkin kararı da tartışılmaya devam ediyor. Şirket, Ocak 2028’den itibaren PlayStation konsolları için yayımlanacak yeni oyunların fiziksel disk üretimini durduracağını açıkladı. Bu tarihten önce disk olarak piyasaya sürülen oyunlar ise karardan etkilenmeyecek.
Dijital oyunların yaygınlaşması, kullanıcıların satın aldıkları içeriklere uzun vadede nasıl erişebileceği sorusunu da gündemde tutuyor. Dijital mağazaların kapanması, çevrimiçi hizmetlerin sona ermesi ve oyunların belirli platformlara bağlı kalması gibi konular, emülasyon ve oyun koruma çalışmalarında önemli yer tutuyor. Sony ise güvenlik güncellemeleri ve telif haklarına ilişkin yasal süreçlerle yetkisiz yazılımlara karşı müdahalelerini sürdürüyor.
1996 yılında Üsküdar’da doğan Mert Can Aka, sinema, bilim, teknoloji ve tarih alanlarına duyduğu ilgiyle şekillenen kariyerinde teknoloji editörlüğüne odaklandı. Öğrenmeyi ve bilgiyi aktarmayı merkeze alan Aka, farklı kurumlarda çeşitli görevler üstlendi. Bu süreçte MediaMarkt’ın MediaTrend Teknolojik Yaşam dergisini son sayısına kadar yöneterek dergicilik tarafında da deneyim kazandı. Bilgisayar Mühendisliği, Bilgisayar Programcılığı, Web Tasarım ve Kodlama ile birlikte Adalet ve İktisat alanlarında akademik geçmişe sahip olan Aka, bugün Technopat’ta Yazı İşleri Müdürü olarak görev yapıyor. Otomotivden yapay zekaya, donanımdan ev teknolojilerine uzanan geniş bir yelpazede ürettiği on bini aşkın içerik yüz milyonlarca okura ulaştı.
Kaynak: Technopat


