Sony’den 1 mm Boyutunda Yeni Kamera Sensörü

Sony, tek kullanımlık tıbbi endoskoplar için geliştirdiği yeni IMX742 CMOS görüntü sensörünü tanıttı. Yalnızca 1 × 1 mm boyutundaki sensör, yaklaşık 0,51 megapiksel çözünürlük ve 60 FPS görüntüleme desteği sunuyor. Tıbbi endoskoplara yönelik CMOS sensörler arasında 5 metre uzunluğundaki kablo üzerinden dijital görüntü aktarımını destekleyen ilk model olan IMX742’nin numune sevkiyatı Kasım 2026’da başlayacak.

Sony Semiconductor Solutions Corporation, özellikle tek kullanımlık tıbbi endoskoplarda kullanılmak üzere tasarladığı IMX742 görüntü sensörünü duyurdu. Yeni sensör, 1/17,7 tipi CMOS yapısında yaklaşık 0,51 efektif megapiksel çözünürlük sunarken yalnızca 1 mm² çip alanına sahip. Kompakt boyutlarına rağmen dijital sinyal çıkışı, 60 FPS görüntüleme ve 5 metreye kadar kablo üzerinden veri aktarımı gibi özellikleri bir arada bulunduruyor.

Tıp sektöründe tek kullanımlık endoskopların kullanım alanı giderek genişliyor. Her işlemden sonra yeniden sterilizasyon ve hazırlık gerektiren geleneksel endoskopların aksine tek kullanımlık sistemler, enfeksiyon bulaşma riskinin azaltılmasına ve ekipman yönetimi süreçlerinin kolaylaştırılmasına katkı sağlıyor. Bununla birlikte endoskopların giderek daha ince hale gelmesi, kullanılan kamera sensörlerinin de küçülmesini gerektiriyor.

Sony’nin geliştirdiği IMX742, özellikle bronkoskop ve üreteroskop gibi ince endoskoplarda kullanılabilecek şekilde tasarlandı. Sensörün küçük boyutları, vücut içine yerleştirilen kamera bölümlerinin daha kompakt hale getirilmesine imkan tanıyor. Aynı zamanda yüksek görüntü kalitesi ve kararlı veri aktarımı sayesinde muayene ve müdahale sırasında görüntüleme performansı korunabiliyor.

IMX742’nin en önemli teknik özelliklerinden biri, analogdan dijitale dönüştürücünün (A/D) doğrudan sensör üzerine entegre edilmesi. Geleneksel analog çıkışlı görüntü sensörlerinde görüntü sinyalleri kablo üzerinden analog biçimde taşınırken yeni modelde bu sinyaller sensör üzerinde dijitalleştiriliyor. Böylece özellikle düşük ışıklı ortamlarda sinyal iletiminden kaynaklanan gürültü azaltılarak daha temiz görüntüler elde edilebiliyor.

Normal şartlarda A/D dönüştürücünün sensöre entegre edilmesi, ek devre alanı gerektirdiğinden sensörün küçültülmesini zorlaştırıyor. Sony, IMX742’de dönüştürücü dahil çevresel devreleri küçülterek görüntü yakalamak için kullanılan piksel dizisinin alanını korudu. Bu sayede 720 × 720 piksel çözünürlük, dijital çıkış ve gerekli kontrol devreleri 1 × 1 mm boyutundaki çipe sığdırıldı.

Sensörde Sony’nin geliştirdiği çift yönlü iletişim teknolojisi de bulunuyor. Bu teknoloji sayesinde kamera kontrol sinyalleri ile görüntü verileri aynı kablo üzerinden iletilebiliyor. Ayrı bağlantılara duyulan ihtiyacın azaltılmasıyla sensörün toplam pin sayısı altı ile sınırlandırılıyor. Daha az bağlantı gerektiren yapı, özellikle çapı oldukça küçük endoskopların kablolama ve kamera tasarımını kolaylaştırıyor.

IMX742, 5 metre uzunluğundaki kablo üzerinden dijital görüntü aktarımını destekliyor. Bu iletim mesafesi Sony’nin AWG44 kablo kullandığı test ortamında doğrulandı. Uzun kablo üzerinden kararlı görüntü aktarımı, endoskop kamerası ile görüntü işleme ve kontrol birimi arasında daha esnek bağlantı düzenlerinin kullanılmasına imkan sağlıyor.

Görüntüleme tarafında ise sensör 30 FPS ve 60 FPS çalışma modlarını destekliyor. 60 FPS desteği, endoskop hareket ettiğinde veya incelenen dokularda hareket bulunduğunda daha akıcı görüntüler alınmasını sağlıyor. Sensörün düşük gürültülü dijital çıkışı, özellikle sınırlı aydınlatma sağlayan küçük LED ışık kaynaklarının kullanıldığı endoskoplarda karanlık bölgelerin daha net görüntülenmesine yardımcı oluyor.

IMX742, arkadan aydınlatmalı CMOS sensör mimarisini kullanıyor. Görüntü alanının köşegen uzunluğu 1,02 mm olan modelde her pikselin boyutu 1,00 × 1,00 mikrometre olarak belirtiliyor. Sensörün toplam çip boyutu ise 1,00 × 1,00 mm seviyesinde bulunuyor.

Teknik özellikler arasında Rolling Shutter ve Global Reset deklanşör modları da yer alıyor. Sensör, 2,7 V, 1,2 V ve -1,2 V olmak üzere üç farklı besleme gerilimiyle çalışıyor. Görüntüleme sisteminde Bayer renk filtresi kullanılırken baş ışını açısı (CRA) 30 derece olarak belirtiliyor. Paketleme tarafında ise altı pinli WCSP (Wafer-Level Chip Scale Package) yapısı tercih ediliyor.

Sony, halihazırda yeniden kullanılabilir tıbbi endoskoplara yönelik görüntü sensörleri de üretiyor. IMX742 ile birlikte şirketin ürün yelpazesine tek kullanımlık endoskoplar için özel olarak geliştirilen yeni bir model ekleniyor. Yeni sensör, daha ince endoskopların geliştirilmesine olanak sağlarken tıbbi görüntüleme sistemlerinde fiziksel boyut ile görüntü kalitesi arasındaki gereksinimleri karşılıyor.

Sony IMX742’nin numune sevkiyatının Kasım 2026’da başlaması planlanıyor. Sensörün seri üretim tarihi, fiyatı ve ilk olarak hangi tıbbi cihazlarda kullanılacağına ilişkin ayrıntılar henüz paylaşılmadı.

1996 yılında Üsküdar’da doğan Mert Can Aka, sinema, bilim, teknoloji ve tarih alanlarına duyduğu ilgiyle şekillenen kariyerinde teknoloji editörlüğüne odaklandı. Öğrenmeyi ve bilgiyi aktarmayı merkeze alan Aka, farklı kurumlarda çeşitli görevler üstlendi. Bu süreçte MediaMarkt’ın MediaTrend Teknolojik Yaşam dergisini son sayısına kadar yöneterek dergicilik tarafında da deneyim kazandı. Bilgisayar Mühendisliği, Bilgisayar Programcılığı, Web Tasarım ve Kodlama ile birlikte Adalet ve İktisat alanlarında akademik geçmişe sahip olan Aka, bugün Technopat’ta Yazı İşleri Müdürü olarak görev yapıyor. Otomotivden yapay zekaya, donanımdan ev teknolojilerine uzanan geniş bir yelpazede ürettiği on bini aşkın içerik yüz milyonlarca okura ulaştı.

Kaynak: Technopat