TARLA’da ilk ışınlama deneyi gerçekleştirildi
Özet haber: Ankara Üniversitesi bünyesindeki Türk Hızlandırıcı ve Işınım Laboratuvarı’nda cam ve pleksiglas örnekleri gama ışınlarına maruz bırakıldı. Deney, Türkiye’nin yerli hızlandırıcı altyapısıyla malzemelerin radyasyon karşısındaki davranışını inceleyebildiğini gösterdi.

Türkiye’nin kendi imkanlarıyla kurduğu parçacık hızlandırıcısı TARLA’da ilk malzeme ışınlama deneyi yapıldı. Deney kapsamında hızlandırılan elektronlardan elde edilen gama ışınları cam ve pleksiglas örneklerine uygulandı. İşlemin ardından camın renginde değişiklik, pleksiglasın yapısında ise bozulma ve kırılmalar gözlendi.
Parçacık hızlandırıcıları, elektron gibi parçacıkları yüksek enerjilere ulaştırarak bilimsel araştırmalarda kullanılabilecek ışınımın üretilmesini sağlıyor. TARLA’da gerçekleştirilen çalışmalarla malzemelerin radyasyon karşısındaki davranışları kontrollü koşullarda incelenebilecek. Bu araştırmalar, zorlu ortamlarda kullanılacak daha dayanıklı ürünlerin geliştirilmesine katkı sunacak.
TARLA Hızlandırıcı Birim Yöneticisi Barış Yıldırım Demir, deneyin laboratuvar açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu belirtti. Demir, Türkiye’de ilk kez süperiletken modüller kullanılarak elektronların hızlandırıldığını ifade etti. Böylece malzemelerin yıllar içinde maruz kalabileceği bazı etkilerin daha kısa sürede değerlendirilmesinin önü açıldı.
Altyapının öne çıkan kullanım alanlarından biri uzay teknolojileri olacak. Uydularda kullanılan kamera lensleri, sensörler ve diğer optik bileşenler görev sırasında radyasyondan etkilenebiliyor. Cam ve optik malzemeler üzerindeki bu etkilerin incelenmesi, daha dayanıklı parçaların geliştirilmesine ve hasar gören uydu lensleriyle camların iyileştirilerek yeniden kullanılmasına yönelik araştırmalara katkı sağlayabilecek. Benzer çalışmalar savunma sanayisindeki optik sistemler, otomobillerdeki sensörler ve cep telefonu bileşenleri için de yürütülebilecek.
TARLA’da ayrıca kanser tedavisinde kullanılabilecek radyoaktif maddeler üzerine ön araştırmalar yapılabilecek. Bazı radyoaktif maddeler kanserin teşhisinde ve kanser hücrelerinin hedef alınarak tedavi edilmesinde kullanılıyor. Laboratuvardaki çalışmaların, gelecekte bu alandaki teknolojilerin geliştirilmesine katkı sağlaması bekleniyor.
Kaynak: DonanımHaber


