WOLED TV’lerde büyük sorun! 16 televizyonun 14’ünde ölü piksel!
Özet haber: OLED televizyonlarda uzun yıllardır tartışılan ekran yanması sorununa bir yenisi daha eklendi. 18.000 saatlik dayanıklılık testinden geçen 16 WOLED televizyonun 14’ünde, ekranın kenarlarından başlayarak yayılan ölü pikseller ve panel bozulmaları tespit edildi.

OLED televizyonlarda uzun yıllardır tartışılan ekran yanması sorununa bir yenisi daha eklendi. 18.000 saatlik dayanıklılık testinden geçen 16 WOLED televizyonun 14’ünde, ekranın kenarlarından başlayarak yayılan ölü pikseller ve panel bozulmaları tespit edildi. Özellikle 2020 ile 2022 yılları arasında üretilen panellerde ciddi hasarlar görülürken Samsung Display’in QD-OLED teknolojisini kullanan televizyonlarda aynı sorunla karşılaşılmadı.
RTINGS tarafından yürütülen ve yaklaşık üç yıl süren hızlandırılmış dayanıklılık testinde, WOLED panellerin uzun süreli kullanımda karşılaştığı yeni bir donanım sorunu belgelendi. “Edge rot” olarak adlandırılan bu sorun, ekranın kenarlarında ve köşelerinde ölü piksellerin oluşması, piksel kümelerinin işlevini kaybetmesi ve bazı bölgelerde panel yapısının bozulması şeklinde ortaya çıkıyor.
Test kapsamında televizyonlar toplam 18.000 saat çalıştırıldı. Bu süre, ABD’deki ortalama televizyon kullanım alışkanlıkları üzerinden hesaplandığında yaklaşık 10 yıllık kullanıma karşılık geliyor. İncelenen 16 WOLED televizyonun 14’ünde farklı seviyelerde kenar bozulması görülürken yalnızca iki model bu sorundan etkilenmedi.
Kenar bozulması, OLED televizyonlarda uzun süredir bilinen ekran yanması probleminden farklı bir yapıya sahip. Ekran yanmasında sabit görüntüler, kanal logoları veya arayüz öğeleri zamanla panel üzerinde kalıcı izler bırakabiliyor.
Yeni tespit edilen sorunda ise doğrudan ekranın fiziksel yapısındaki bozulmalar nedeniyle pikseller çalışmayı durduruyor. Farklı içerikler izlemek veya ekrandaki sabit görüntüleri azaltmak bu sorunu önlemiyor.
Özellikle LG Display tarafından üretilen eski nesil WBC WOLED panellerde ciddi hasarlar kaydedildi. 2020 ile 2022 yılları arasında piyasaya çıkan ve bu panel teknolojisini kullanan 10 televizyondan 9’unda kenar bozulması tespit edildi. Beş modelde ağır, üç modelde belirgin, bir modelde ise hafif seviyede hasar görüldü.
En ağır hasarın görüldüğü modeller arasında LG BX, LG A1, LG C1, Sony A80J ve 2020 model Vizio OLED bulunuyor. LG BX modelinde ölü piksel kümeleri ortaya çıkarken LG C1 ve Sony A80J televizyonların ekran çevresinde çok sayıda piksel işlevini kaybetti. LG A1 modelinde ise ölü piksellere ek olarak panel kenarındaki koruyucu katmanın ayrılması ve görüntü homojenliğinin bozulması kaydedildi.
LG CX, LG B1 ve Sony A8H modellerinde belirgin seviyede kenar bozulması görüldü. LG B2 modelinde ise ekranın üst kenarındaki piksel sırasının sol bölümünde hafif bir bozulma tespit edildi. Eski nesil WBC panel kullanan 2022 model LG A2, herhangi bir kenar bozulması görülmeyen tek televizyon oldu.
Daha yeni WBE WOLED panellerde de benzer sorunlar ortaya çıktı. OLED ışık yayan katmanında döteryum kullanılan bu paneller, aşınmaya ve ekran yanmasına karşı daha dayanıklı bir yapıya sahip. Ancak test edilen altı WBE televizyonun beşinde ekran kenarlarında ölü pikseller oluştu.
Sony A90J modelinde ağır seviyede hasar kaydedilirken LG G1 ve LG G2 modellerinde belirgin bozulmalar görüldü. LG C2 ve Sony A90K modellerinde ise sorun birkaç ölü pikselle sınırlı kaldı.
WBE panel kullanan 2023 model LG G3, kenar bozulması yaşamayan tek televizyon oldu. LG G3’ün ekranında 18.000 saat boyunca gösterilen CNN yayınından kaynaklanan yanma izleri oluşsa da ölü piksel veya başka bir fiziksel panel kusuru görülmedi.
WBC panellerin 10’undan 8’inde ağır veya belirgin seviyede hasar oluşurken bu sayı WBE panellerde 6’da 3 olarak kaydedildi. Ancak iki nesil arasındaki farkın üretim teknolojisindeki iyileştirmelerden mi yoksa panellerin yaşlarından mı kaynaklandığı henüz kesinleşmedi.
Testte Samsung Display tarafından üretilen QD-OLED paneller de incelendi. Samsung S95B, Samsung S95C ve Sony A95K modellerinin hiçbirinde kenar bozulması veya ölü piksel tespit edilmedi. Bu televizyonlarda da uzun süreli sabit CNN yayını nedeniyle ekran yanması oluştu ancak panel kenarları fiziksel olarak sağlam kaldı.
Samsung S95B ve Sony A95K birinci nesil, Samsung S95C ise ikinci nesil QD-OLED panel kullanıyor. Bununla birlikte testte yalnızca üç QD-OLED televizyon bulunması, teknolojinin kenar bozulmasına karşı tamamen bağışık olduğunu kanıtlamak için yeterli değil. QD-OLED panellerin WOLED’e kıyasla daha yeni olması da uzun vadeli dayanıklılık verilerini sınırlıyor.
Televizyonların yanında üç OLED monitör de kontrol edildi. QD-OLED panel kullanan Dell Alienware AW3423DWF ve Samsung Odyssey OLED G85SB S34BG85 ile WOLED panel kullanan LG 27GR95QE-B modellerinin hiçbirinde ekran kenarlarında bozulma görülmedi.
Sorunun yalnızca hızlandırılmış dayanıklılık testindeki televizyonlarla sınırlı olmadığı da belgelendi. Normal ev koşullarında kullanılan 2020 model LG GX ve 2021 model LG C1 televizyonlarda da belirgin kenar bozulmaları ortaya çıktı. Her iki cihazda ekran kenarlarındaki piksel kayıpları uzun süreli kullanım sırasında oluştu.
Kenar bozulmasının kesin nedeni henüz belirlenmedi. Üretim sırasında panelin içine yabancı maddelerin karışması, OLED katmanlarını dış etkenlerden koruyan kapsülleme yapısındaki kusurlar veya bu koruyucu yapının zamanla bozulması olası nedenler arasında bulunuyor.
OLED malzemeleri özellikle neme karşı hassas. Panelin çevresindeki koruyucu katmanda oluşan küçük açıklıklar, nemin iç katmanlara ulaşmasına ve organik malzemelerin bozulmasına yol açabiliyor.
Bunun sonucunda ekranda siyah noktalar, ölü piksel kümeleri ve giderek genişleyen karanlık bölgeler oluşabiliyor. Ancak incelenen televizyonlardaki hasarın doğrudan nemden kaynaklandığı henüz doğrulanmadı. Kesin nedenin belirlenmesi için panelin iç katmanlarının mikroskobik düzeyde incelenmesi gerekiyor.
LG Electronics ve LG Display, konuyla ilgili açıklamalarında sorunun farkında olduklarını doğruladı. Şirketler, uzun süre yüksek sıcaklık, yüksek nem veya diğer zorlu çevre koşullarına maruz kalan az sayıdaki OLED üründe bu durumun ortaya çıkabileceğini belirtti. LG, normal günlük kullanım koşullarında böyle bir bozulma beklenmediğini ve panel tasarımıyla üretim süreçlerinin geliştirilmeye devam ettiğini açıkladı.
Samsung Display ise QD-OLED panellerinde kullanılan Thin Film Encapsulation (TFE) teknolojisine dikkat çekti. Şirketin açıklamasında, ince film kapsülleme yapısının nemin panel kenarlarından içeri girmesini engellediği ve ekranın uzun süreli görüntü bütünlüğünü koruduğu belirtildi. Samsung Display, bu teknolojinin geliştirilmesinde küçük ve orta boy OLED ekranların seri üretiminden kazanılan deneyimin kullanıldığını da aktardı.
18.000 saatlik test sonuçlarının ardından WOLED panellerin beklenen güvenilirlik değerlendirmesi de güncellendi. Özellikle 2022 ve öncesinde üretilen WOLED panellerde görülen piksel kayıpları nedeniyle bu teknoloji, uzun vadeli güvenilirlik puanlamasında QD-OLED’in bir miktar gerisinde kaldı. Bununla birlikte OLED televizyonlar, ekran yanması dışındaki donanım arızaları açısından LCD televizyonlara kıyasla daha az sorun yaşadı.
Araştırmada 2024 ve sonrasında üretilen WOLED televizyonlar yer almadı. 2023 yılından yalnızca LG G3 incelendiği için daha yeni panellerin aynı sorunu yaşayıp yaşamayacağı henüz bilinmiyor.
Sektördeki üretim geliştirmeleri, özellikle 2024 sonrasında üretilen panellerin koruyucu yapılarında değişiklikler yapıldığına işaret etse de bu modellerin uzun süreli dayanıklılığı için yeterli test verisi bulunmuyor.
Yeni nesil televizyonların dayanıklılığı için Longevity 3.0 adlı ikinci bir test programı da başlatıldı. Bu programda 2025 ve 2026 model WOLED ve QD-OLED televizyonlar inceleniyor. LG C5, LG G5, LG C6 ve LG G6 modellerinin yanı sıra Samsung S90F, S95F ve S95H televizyonları da yeni test grubunda bulunuyor.
LG C6’nın 48 inçlik RGB Tandem WOLED ve 65 inçlik WBE sürümleri ayrı ayrı test ediliyor. LG G5 ve G6 modellerindeki RGB Tandem WOLED paneller ile Samsung’un yeni nesil QD-OLED panelleri de uzun süreli kullanım koşullarına maruz bırakılıyor. Yeni testlerde ekran yanmasının yanında ölü piksel oluşumu, kenar bozulmaları ve bu kusurların zamanla nasıl ilerlediği de takip ediliyor.
1996 yılında Üsküdar’da doğan Mert Can Aka, sinema, bilim, teknoloji ve tarih alanlarına duyduğu ilgiyle şekillenen kariyerinde teknoloji editörlüğüne odaklandı. Öğrenmeyi ve bilgiyi aktarmayı merkeze alan Aka, farklı kurumlarda çeşitli görevler üstlendi. Bu süreçte MediaMarkt’ın MediaTrend Teknolojik Yaşam dergisini son sayısına kadar yöneterek dergicilik tarafında da deneyim kazandı. Bilgisayar Mühendisliği, Bilgisayar Programcılığı, Web Tasarım ve Kodlama ile birlikte Adalet ve İktisat alanlarında akademik geçmişe sahip olan Aka, bugün Technopat’ta Yazı İşleri Müdürü olarak görev yapıyor. Otomotivden yapay zekaya, donanımdan ev teknolojilerine uzanan geniş bir yelpazede ürettiği on bini aşkın içerik yüz milyonlarca okura ulaştı.
Kaynak: Technopat


